Walter Schloss – Huyền thoại đầu tư ” không bao giờ để mất tiền”

bởi Hà Giang

Nhà đầu tư huyền thoại Walter Schloss từng chia sẻ: “nếu những thứ tệ hại nhất không xảy ra thì đó cũng chính là lợi nhuận rồi”. Hãy cùng AzFin tìm hiểu về tấm gương ngài Walter J.Schloss – người được mệnh danh là một huyền thoại “không bao giờ để mất tiền”.

Trong 2 năm với các “bữa tiệc chứng khoán”, các Nhà đầu tư cá nhân dường như đã quên đi mọi rủi ro của thị trường. Họ chìm trong sự hưng phấn tột độ, họ bỏ qua mọi nguyên tắc đầu tư cơ bản về giá trị nội tại, lợi suất hằng năm hay cơ cấu tài chính. Tất cả những gì họ kỳ vọng là các khoản đầu tư của mình nhân đôi, thậm chí nhân ba nhân bốn một cách dễ dàng.

Nhưng đằng sau những khoản lợi nhuận phi thường luôn hiện hữu thứ rủi ro mất vốn vĩnh viễn – xét đến các cổ phiếu định giá cao ngất ngưởng, các cố phiếu rủi ro khổng lồ mà họ đang nắm giữ một cách lạc quan. Trong trường hợp này Walter Schloss sẽ làm gì?

Đọc thêm: Bill Ackman – Sai lầm ở Valeant để lại gì?

1. Con người của Walter Schloss

Ngài Walter J.Scholss sở hữu một danh mục đa dạng hóa đến mức chưa bao giờ ở dưới 100 cổ phiếu. Ông chỉ cần biết một kỹ năng duy nhất: tìm ra được những cổ phiếu doanh nghiệp được bán với giá thấp hơn giá trị thực, dưới góc độ của một người chủ. Ông không cần biết rằng thị trường đang vào tháng 1, hay đó là ngày thứ 2 đen tối, và ông lại càng không quan tâm nếu năm đó có bầu cử Tổng thống đi chăng nữa. Ông chỉ đơn giản tư duy rằng: nếu 1 doanh nghiệp trị giá 1 đô la, và tôi có thể mua nó với giá 40 cents, thì ắt hẳn nhiều điều tốt đẹp sẽ đến với tôi.

Nhiều người nói ông bảo thủ, cẩn trọng quá mức, thậm chí là lạc hậu, lỗi thời. Ông mặc kệ tất cả mọi lời chỉ trích. Ông không làm mất tiền của NĐT, đó là trách nhiệm duy nhất của ông. Vì lý do đó, ông luôn tìm mua cổ phiếu rẻ với biên độ an toàn khổng lồ, và đa dạng hóa danh mục đầu tư một cách tối đa. Đến mức ngài Buffett cũng phải thốt lên rằng: “Quả thật không ai có thể gây ảnh hưởng lên gã này được”.

Sinh thành tại một gia đình Do Thái nghèo nàn và bệnh tật, ngài Schloss không hề có một định hướng nghề nghiệp tương lai sáng sủa. Đã vậy, năm 1929 vào thời kỳ Đại khủng hoảng và sự sụp đổ của TTCK Hoa Kỳ, toàn bộ khoản tiết kiệm của mẹ ông mất trắng và bố ông cũng mất rất nhiều tiền. Ông kể lại : “ Trong cuộc khủng hoảng, cha tôi đã truyền lại cho tôi 1 bài học để đời: ‘ Này Walter, hãy nhớ rằng nếu những thứ tệ hại không xảy ra với con, thì đó cũng chính là lợi nhuận rồi’.

Ngài Walter Schloss (1916 – 2012)

Đọc thêm: ĐA DẠNG HÓA DANH MỤC CÓ “NGU XUẨN” NHƯ CÁC TỶ PHÚ NÓI?

2. Triết lý đầu tư giá trị

Quyển sách “Security Analysis” của Benjamin Graham và David Dodd chính là bước ngoặt thay đổi cuộc đời của Walter Schloss.

Năm 1946, ông được ngài Graham mời về làm chuyên viên phân tích chứng khoán tại quỹ hợp danh Graham-Newman. Tư duy phân tích, chọn lựa cơ hội đầu tư, và đặc biệt là nguyên tắc về biên độ an toàn của ngài Graham đã ảnh hưởng đến Schloss đáng kể trong quá trình ông làm việc tại đây. Walter đã mày mò các quyển thống kê cổ phiếu của Moody’s và Value Line mỗi ngày, tìm ra các cổ phiếu bị định giá thấp, viết lại ghi chú và gửi cho Graham duyệt.

Benjamin Graham – Người thầy của các huyền thoại đầu tư

Một trong những điểm quan trọng nhất trong phương pháp đầu tư mà ông học được từ Benjamin Graham là việc luôn chú trọng đến giá mua. Ông trích dẫn lại châm ngôn của người thầy trong quyển The Intelligent Investor: “Một nhà đầu tư thông minh nên mua cổ phiếu như mua hàng hóa thiết yếu vậy – chứ không phải như cách mua thứ nước hoa xa xỉ.”

Nguyên tắc đầu tiên của ngài Graham là không bao giờ để mất tiền. Và nguyên tắc thứ hai là luôn nhớ lấy nguyên tắc thứ nhất. Từ nguyên tắc trên, Schloss dần dần hoàn thiện bản thân sau 10 năm làm việc cho Graham. Và sau đó, ông bắt đầu tự theo đuổi sự nghiệp đầu tư của chính bản thân mình!

Đọc thêm: KHI NÀO NHÀ ĐẦU TƯ NÊN SỬA SAI BẰNG VIỆC “CẮT LỖ”?

3. Phương pháp lựa chọn cổ phiếu của Walter Schloss

Ngài Buffet từng đề cập đến kết quả đầu tư kể từ năm 1995 của Quỹ Walter & Edwin Schloss Associates trong bài viết huyền thoại The Superinvestors of Graham & Doddsville. Dưới đây là kết quả đầu tư khi Schloss rời quỹ hợp danh Graham-Newman để thành lập công ty cho riêng mình và con trai.

Từ 1994 – 1983, Schloss đã mang lại cho cổ đông lợi suất khổng lồ 23,104%, với lợi suất trung bình năm là 21.3%. Trong suốt 28 năm này, ông chỉ thua lỗ có 5 năm, trong đó năm lỗ nhất chỉ là -9% vào 1968 khi thị trường bong bóng.

Sau giai đoạn đó, ông và con trai tiếp tục đánh bại thị trường chứng khoán Mỹ. Nhiều người xếp ông vào bậc huyền thoại “không bao giờ để mất tiền” của thị trường chứng khoán Mỹ khi đánh bại thị trường nhất quán trong hơn 50 năm.

Khi nghiên cứu kỹ đến phương pháp chọn lựa cổ phiếu của vị huyền thoại này, ông vừa có phương pháp vô cùng cẩn trọng, nhưng vẫn đạt được mức sinh lời phi thường.

Theo quan điểm của Walter Schloss, ông chỉ lựa chọn cổ phiếu rẻ so với tài sản (P/B).

Walter Schloss tập trung mua các cổ phiếu được bán thấp hơn giá trị tài sản ròng (book value) đáng kể (có khi P/B chỉ ở mức 0.5x hay 0.67x). Nếu thị trường trở nên cao hơn, ông chỉ trả tối đa 1.5x P/B, nguyên tắc của ông là không bao giờ mua một cổ phiếu cao hơn 2.0 lần vốn chủ sở hữu.

Với đặc tính cẩn trọng từ cuộc sống của mình, Schloss luôn muốn có sự bảo vệ chiều xuống. Ông trả lời phóng viên tờ Outstanding Investors’ Digest rằng: “Warren thích các thương hiệu mạnh và mô hình kinh doanh tuyệt vời. Chúng tôi cũng thích chứ, song chúng tôi không sẵn sàng trả giá quá cao cho chúng nên chúng tôi không nắm giữ chúng. Chúng tôi cho rằng chúng tôi thường mua các Doanh nghiệp gặp khó khăn. Về cơ bản, tôi và Edwin thích mua tài sản. Tài sản thay đổi ít hơn lợi nhuận. Và bạn luôn biết rằng tài sản thường đáng giá hơn những gì chúng liệt kê lên sổ sách.

Graham từng đưa ra lập luận rằng trong giai đoạn lạm phát những Doanh nghiệp có lượng hàng tồn kho lớn sẽ được hưởng lợi lớn. Ngoài ra, những doanh nghiệp có nhà máy mới thông thường sẽ đáng giá hơn doanh nghiệp có nhà máy đã tồn tại hơn 40 năm. Song, công ty thứ hai sẽ không phải khấu hao nữa, dẫn đến lợi nhuận và giá thị trường của họ cao hơn.”

Ông tiếp tục: “Và đó là lý do tôi và Edwin không trở nên hào hứng về lợi nhuận. Lợi nhuận hoàn có thể bị thao túng. Nếu một người chỉ nhìn vào lợi nhuận, ắt hẳn anh ta sẽ có một góc nhìn méo mó.

Chúng tôi nghĩ rằng khá nhiều người dễ bị tổn thương bởi việc chỉ mua cổ phiếu dựa trên sự tăng trưởng lợi nhuận. Với các cổ phiếu tăng trưởng, khi đột ngột công ty không còn tăng trưởng nữa, tự nhiên bạn sẽ bị kẹt với nó một cách thất vọng. Ví dụ như một nhà phân tích kỳ vọng lợi nhuận tăng từ 1$ lên 1.5$, rồi lên 2.0$, rồi tiếp tục lên mức 2.5$; rồi đột ngột ra tin lợi nhuận giảm, hoặc thấp hơn dự kiến, cổ phiếu có thể giảm từ 40$ về lại 20$. Bạn có thể dễ dàng mất 50% tài sản chỉ vì lợi nhuận không tăng trưởng như đúng kế hoạch.

Ngược lại, nếu bạn mua một doanh nghiệp không hề có nợ vay, được bán tại giá 10$ trong khi book value đến tận 15$, nó có thể rơi xuống 8$. Điều này chẳng tuyệt vời, nhưng cũng không quá tệ. Tuy nhiên, nếu mọi thứ chuyển biến tốt đẹp, cổ phiếu hoàn toàn có thể được bán với giá 25$ nếu lợi nhuận được cải thiện.

Như vậy, chúng tôi muốn được bảo vệ chiều xuống. Một cổ phiếu 10$ với book value 15$ có thể đem đến một sự an toàn tương đối. Bằng cách sử dụng book value như thước đo, chúng tôi có thể bảo vệ mình khỏi những sự bất ngờ tiêu cực, và sẽ không bị tổn hại vốn liếng đáng kể.”

XEM NGAY: Bill Ackman – “Tiểu Buffett” và những thương vụ thăng trầm

4. Phương pháp quản lý danh mục đầu tư của Walter Schloss

Một nhà đầu tư cá nhân tìm được cổ phiếu bán với P/B rẻ như 0.5x cộng với nhiều tiền mặt, không nợ vay như ngài Schloss ưa thích và bỏ đến 60%-70% danh mục vào cổ phiếu này thì khả năng rất cao anh ta sẽ không đạt được tỷ suất sinh lời như mong muốn.

Nguyên nhân bởi vì anh ta có thể chịu nhiều rủi ro vi mô không dự báo trước được: (1) rủi ro đạo đức ban lãnh đạo; (2) rủi ro thiếu thanh khoán, nhiều năm cổ phiếu không tăng giá được hoặc (3) con số book value mà anh ta tính toán có thể không chính xác, bị thổi phồng.

4.1 – Nguyên tắc đa dạng hóa danh mục đầu tư

Trong danh mục Quỹ đầu tư của ngài Schloss luôn có ít nhất 100 mã cổ phiếu, ông đã trả lời Jim Grant rằng “Warren đã từng nói rằng sở hữu một nhóm cổ phiếu là biện pháp phòng thủ đối với sự thiếu hiểu biết. Câu nói này cũng đúng ở chừng mực nào đó – Peter Lynch đã chạy quanh nước Mỹ để thăm hơn 300 Doanh nghiệp mỗi năm. Anh ấy chẳng phải muốn tự sát hay sao!

Warren là một nhà đầu tư sáng chói. Anh ta đánh giá doanh nghiệp và con người rất tốt. Lạy Chúa! Thậm chí gã lãnh đạo doanh nghiệp đó sẵn sàng giết mình để làm việc cho Warren! Anh ta thường chọn ra 5 doanh nghiệp tốt nhất, hầu hết trong số đó là các cổ phiếu tài chính, và anh ta rất giỏi trong chuyện này.

Ngược lại, chúng tôi biết giới hạn của bản thân. Chúng tôi không đi gặp người chủ doanh nghiệp. Chúng tôi không thể thuyết phục họ, không thể đánh giá mô hình kinh doanh tốt như Warren. Chúng tôi cảm thấy thoải mái khi mua những cổ phiếu với rủi ro được giới hạn và chúng tôi mua một nhóm cổ phiếu như cách thầy Graham đã làm.”

Đối với NĐT cá nhân với sự hạn chế về vốn đầu tư, không nhất thiết phải mua trên 100 cổ phiếu như cách ngài Schloss đã làm. Chỉ có những Quỹ đầu tư lớn mới có thể đa dạng nhiều như vậy. Nhưng 1 NĐT cá nhân nên có ít nhất 6-8 cổ phiếu, với vài ngành nghề khác nhau, để hạn chế các rủi ro vi mô hoặc kinh doanh không lường trước được.

4.2 – Theo Walter Schloss khi nào thì nên bán?

Dù đã đánh bại thị trường hơn 50 năm, lúc được hỏi “Khi nào nên bán một cổ phiếu?”, ngài Schloss cũng phải thừa nhận rằng bán ra một cổ phiếu là một quyết định rất khó khăn.

Đôi khi bạn định ra được giá trị thực, rồi lại dời điểm bán chỉ vì những thay đổi trong doanh nghiệp đó. Ông từng kể rằng ông từng nắm giữ cổ phiếu Southdown – một công ty xi măng tầm cỡ – với giá 12$; cố phiếu đó sớm nhân đôi và ông bán nó tại mức giá 28$-30$ trong vòng 2 năm. Không lâu sau đó, ông nhìn lại, nó đã lên hẳn 70$. Nên từ đó ông luôn khiêm tốn về việc mình bán sai cổ phiếu.

Ông cho rằng nhà đầu tư nên bán dần theo quy mô giá tăng – ví dụ như bán một phần khi lãi 50%, một phần khi lãi 100%,… Nhưng ông cũng thừa nhận nhiều khi bán xong giá tiếp tục tăng mạnh nữa. “Bạn cần phải hài lòng rằng chúng ta không bao giờ mua được giá thấp nhất, và bán được giá cao nhất cả.” – ông kết luận.

4.3 – Luôn đầu tư hơn 90% danh mục cổ phiếu vào mọi lúc

Trái với ngài Graham luôn cẩn trọng khi thị trường ở trạng thái quá nóng, Walter Schloss không mua trai phiếu hay giữ tiền mặt như người thầy của mình. Ông giải thích rằng: “Tôi không cố gắng dự đoán thị trường. Nếu bạn cầm tiền mặt và đứng ngoài, bạn sẽ bị bỏ lỡ 26% tăng trưởng của thị trường trong một năm trung bình.”

Vì vậy ông vẫn nắm danh mục cổ phiếu giá rẻ trên 100 cổ phiếu ở mọi thời điểm của thị trường. Ông hẳn sẽ mất tiền khi thị trường sụt giảm, nhưng do biên an toàn quá lớn, nên thường mức lỗ của ông được hạn chế tối đa chỉ từ 8%-10%.

TÌM HIỂU NGAY: Li Lu – “Charlie Munger con”, thiên tài đầu tư giá trị Châu Á

5. Lời kết

Ngài Walter Schloss từ trần vào đầu xuân 2012, để lại một tấm gương về sự cẩn trọng, hiểu rõ bản thân và tinh thần trách nhiệm kiên quyết không để mất tiền của các nhà đầu tư tin tưởng vào ông.

Trước khi lìa đời, Schloss có nói về các người bạn cũ – những nhà đầu tư đại tài rằng: “Có lẽ điểm chung duy nhất của đám học trò Graham chúng tôi là không có ai mất tiền cả. Chúng tôi hoàn toàn hành động theo lý trí. Chúng tôi không bị cảm xúc lấn át khi mọi thứ chống lại chúng tôi – và Warren là một ví dụ kinh điển cho điều đó. Tôi nghĩ rằng chúng tôi đều là những người tốt và trung thực. Đó mới thực sự là điều quan trọng nhất!”.

(Bài viết tham khảo The Golden Newsletter)

Các chương trình của chúng tôi được phát sóng trên:

 Các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/

 Web đào tạo đầu tư: https://academy.azfin.vn/p/trangchu

 Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam

 Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam

Bài viết liên quan

Để lại Bình Luận

Tải App AzFin ngay để bắt đầu hành trình

tích sản và đầu tư của bạn

LIÊN HỆ NGAY

    CÔNG TY CỔ PHẦN AZFIN VIỆT NAM


    AzFin Việt Nam là tổ chức chuyên về Tài chính, Chứng khoán. Chúng tôi tự tin cung cấp đến các nhà đầu tư các chương trình đào tạo Chứng khoán, Tài chính cá nhân bài bản và chuyên sâu, phù hợp với sự đa dạng nhu cầu của mọi người. Chương trình thiết kế độc đáo, thực tiễn nhất để học viên có thể ứng dụng vào thực tế hiệu quả và phù hợp nhất.

    @2021 – Bản quyền nội dung thuộc về AzFin

    Call Now Button