Thặng dư vốn cổ phần là gì? Cách tính thặng dư vốn cổ phần

Chúng ta thường thấy một thuật ngữ gọi là thặng dư vốn cổ phần trong báo cáo tài chính của các công ty cổ phần. Vậy thặng dư vốn cổ phần có phải là một phần lợi nhuận của công ty hay không, công thức tính như thế nào và quy định hiện hành ra sao? Hãy cùng AzFin.vn tìm hiểu trong bài viết nhé!

1. Thặng dư vốn cổ phần là gì?

Thặng dư vốn cổ phần tiếng anh gọi là (Surplus equity) được hiểu là chênh lệch giữa mệnh giá của một cổ phiếu và giá thị trường của nó.

Trong đó : 

• Mệnh giá cổ phiếu là giá trị cổ phiếu do doanh nghiệp định trước. Hiện mệnh giá phổ thông của mỗi cổ phiếu niêm yết là 10.000 đồng.

• Giá thị trường là giá thực tế mà nhà đầu tư phải trả để sở hữu cổ phiếu. Mức giá này sẽ dựa trên tiềm năng phát triển của doanh nghiệp, các yếu tố vĩ mô…

Thặng dư vốn cổ phần là gì?

2. Ý nghĩa thặng dư vốn cổ phần

Trong kế toán, thặng dư vốn cổ phần là một khoản mục vốn chủ sở hữu trong báo cáo tài chính của một doanh nghiệp. Dự trữ vốn cổ phần được tính riêng, không tính vào lợi nhuận hoạt động của doanh nghiệp, cũng không tính vào thu nhập của doanh nghiệp.

Căn cứ vào các trường hợp được liệt kê trong phần thặng dư vốn cổ phần, doanh nghiệp có thể chuyển phần thặng dư thành vốn cổ phần để tăng vốn điều lệ.

Xem ngay: Phân biệt giữa Biên lợi nhuận gộp và Biên lợi nhuận ròng

3. Cách tính thặng dư vốn cổ phần

Ta có công thức sau: 

Thặng dư vốn cổ phần = (Giá thị trường – Mệnh giá) x Số lượng cổ phiếu đã phát hành

Ví dụ cụ thể : 

Năm 2018, Tập đoàn Masan (MSN) đã bán gần 110 triệu cổ phiếu cho Tập đoàn SK (Hàn Quốc) với giá 100.000 đồng/cổ phiếu.

Khoản thặng dư vốn sẽ là:

              (100.000 – 10.000) x 110.000.000 = 9.900.000.000.000 đồng (tức 9.900 tỷ đồng)

Ý nghĩa thặng dư vốn cổ phần

4. Quy định dự trữ cổ phần doanh nghiệp

4.1 – Kế toán

Phát hành cổ phiếu để huy động vốn không thuộc hoạt động kinh doanh của công ty, quỹ dự trữ vốn cổ phần được ghi vào tài khoản quỹ dự trữ vốn và không tính vào thu nhập doanh nghiệp.

4.2 – Không thuế

Dự trữ vốn không phải là thu nhập hoạt động. Do đó, không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế GTGT.

4.3 – Sự chênh lệch giảm

• Trong một số trường hợp, cổ phiếu của công ty giao dịch dưới mệnh giá. Tại thời điểm này, tổng số tiền sẽ bị giảm.

• Điều chỉnh tăng vốn điều lệ.

• Toàn bộ thặng dư có thể chuyển thành vốn cổ phần để tăng vốn điều lệ. Tất nhiên, việc chuyển dự trữ vốn cần phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện để tăng chênh lệch giá mua-giá bán.

• Khi công ty bán hết số cổ phiếu quỹ, công ty có thể tăng vốn đăng ký bằng cách chuyển phần thặng dư sang.

• Nếu tổng vốn cổ phần của số cổ phần chưa bán hàng quý nhỏ hơn vốn dự trữ, phần chênh lệch giữa vốn dự trữ trừ đi vốn cổ phần chưa bán hàng quý sẽ được chuyển thành vốn đăng ký.

• Trường hợp tổng vốn cổ phần chưa bán hàng quý lớn hơn hoặc bằng quỹ dự trữ thì công ty không được tăng vốn điều lệ.

Thặng dư vốn cổ phần là gì ? Tìm hiểu về thặng dư vốn cổ phần

5. Các yếu tố ảnh hưởng đến vốn thặng dư là gì?

Các yếu tố ảnh hưởng đến phần bù vốn cổ phần sẽ ảnh hưởng đến giá cổ phiếu bao gồm:

• Quy luật cung cầu trên thị trường chứng khoán: Giá cổ phiếu luôn chịu tác động của quy luật cung cầu. Nếu số lượng nhà đầu tư mua bất kỳ một cổ phiếu nào vượt quá dự đoán của nhà phát hành, nhà phát hành phải đẩy giá lên để đảm bảo việc bán. Điều này dẫn đến thặng dư vốn chủ sở hữu khi cầu tăng nhưng cung thì không.

• Tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp: Nếu doanh nghiệp tăng trưởng tốt, lợi nhuận cao chứng tỏ doanh nghiệp có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Do đó, cổ phiếu đang lưu hành của nó cũng có giá trị hơn.

• Các điều kiện: kinh tế, chính trị và xã hội cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá trị cổ phiếu của công ty. Nếu nền kinh tế tăng trưởng ổn định và doanh nghiệp có môi trường phát triển tốt thì giá trị cổ phiếu sẽ cao hơn và ngược lại. Nếu nền kinh tế bất ổn, suy thoái, lạm phát cao, nhiều doanh nghiệp có khả năng phá sản thì giá trị cổ phiếu trên thị trường cũng sẽ giảm theo.

• Tác động tâm lý đám đông: Nhiều đối thủ cạnh tranh của công ty sử dụng các phương tiện truyền thông để tạo ra tâm lý đám đông, điều này có thể ảnh hưởng xấu đến giá trị cổ phiếu. Chẳng hạn như một số thông tin không tốt từ các lãnh đạo doanh nghiệp, chủ doanh nghiệp đang vướng vào các vấn đề pháp lý, một số thông tin tiêu cực từ các công ty… hay FUD, FOMO và các chiến lược khác đánh vào tâm lý người mua cổ phiếu và làm tăng nhu cầu của người mua cổ phiếu.. .

• Ngoài các yếu tố trên còn có: lãi suất, tỷ giá hối đoái, tăng trưởng GDP trong nước… cũng sẽ làm thay đổi giá cổ phiếu.

Các yếu tố ảnh hưởng đến vốn thặng dư là gì?

Trên đây là những thông tin cơ bản về khái niệm, quy định và cách tính tỷ lệ dự trữ vốn cổ phần. Hi vọng những bài viết của AzFin sẽ giúp các chủ doanh nghiệp sử dụng hiệu quả nhất nguồn thặng dư vốn cổ phần mà vẫn đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật.

Tìm hiểu thêm: Định giá cổ phiếu là gì? Những phương pháp định giá cổ phiếu phổ biến

________

Xem thêm các dịch vụ khác của AzFin: 

• Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
• Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
• Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/
• Khoá học đọc vị cổ phiếu: https://docvicophieu.azfin.vn/
• Khoá học chinh phục cổ phiếu ngân hàng: https://chinhphuccophieunganhang.azfin.vn/