Mục lục bài viết
Tín phiếu kho bạc là công cụ nợ do chính phủ hoặc ngân hàng quốc gia phát hành. Đây là cách đầu tư ít rủi ro nhất vào thị trường tiền tệ, nhưng lợi nhuận không cao. Ngoài cổ phiếu, trái phiếu hay chứng chỉ quỹ, tín phiếu kho bạc đang là một trong những kênh đầu tư thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư trên thị trường, vậy tín phiếu là gì ? Cùng AzFin.vn tìm hiểu qua bài viết dưới đậy nhé!
1. Tín phiếu có nghĩa là gì?
Theo “Luật các tổ chức tín dụng” sửa đổi, bổ sung năm 2010 đã đề xuất khái niệm tín phiếu: “Tín phiếu là chứng chỉ ghi nhận các khoản nợ ngắn hạn được phát hành theo cách thức do pháp luật quy định để vay”.
Nói một cách đơn giản, hối phiếu đòi nợ là sự xác nhận quyền của chủ nợ, quyền của chủ sở hữu được thu nhập ổn định và các nghĩa vụ tương ứng của người ký phát. Đây là một công cụ phổ biến trên thị trường tiền tệ và có thời gian đáo hạn dưới 1 năm, ngắn hơn so với trái phiếu hoặc cổ phiếu thông thường.
Phát hành tín phiếu là hình thức huy động vốn nhằm xác nhận quyền và lợi ích của các chủ nợ dưới hình thức chứng chỉ cho vay. Do kỳ hạn ngắn, tính biến động thấp của trái phiếu có nghĩa là các nhà đầu tư sẽ chấp nhận rủi ro tối thiểu.
Tín phiếu là gì
2. Các thuật ngữ xung quanh tín phiếu mà bạn nên biết
Khi tìm hiểu tín phiếu là gì, nhà đầu tư cần tập trung vào các thuật ngữ quan trọng để dễ hình dung:
Tín phiếu phát hành lần đầu: Tín phiếu mới, được phát hành lần đầu trên thị trường sơ cấp.
Tín phiếu kho bạc bổ sung: Tín phiếu kho bạc được phát hành bổ sung cho các tín phiếu kho bạc đã lưu hành trên thị trường. Trái phiếu bổ sung phải có cùng ngày đáo hạn với trái phiếu đang lưu hành.
Ngày phát hành: lệnh chuyển tiền cũng là ngày lệnh chuyển tiền có hiệu lực và cũng là ngày nhà đầu tư thanh toán lệnh chuyển tiền.
Ngày phát hành đấu thầu: được hiểu là ngày đấu giá hóa đơn.
Ngày thanh toán tiền mua trái phiếu: Là ngày nhà đầu tư chuyển tiền cho tổ chức phát hành để mua trái phiếu.
Ghi chú Ngày đăng ký cuối cùng: Là ngày Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam – VSD xác định danh sách người sở hữu ghi chú nộp tiền.
3. Phân loại tín phiếu
Hiện nay, có hai loại giấy bạc trên thị trường là tín phiếu kho bạc và giấy bạc Ngân hàng Trung ương. Mỗi loại thì sẽ có những đặc điểm khác nhau.
3.1 – Tín phiếu kho bạc
Hóa đơn do kho bạc phát hành. Mục đích của việc phát hành tín phiếu kho bạc là để bù đắp khoản thất thoát tạm thời của ngân sách quốc gia, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính.
Đây là công cụ tài chính ít rủi ro nhất trên thị trường tiền tệ vì tổ chức phát hành là kho bạc. Chính phủ ít có khả năng vỡ nợ khi chúng đáo hạn và chính phủ trả lại chúng bằng nhiều cách khác nhau, bao gồm tăng thuế và in tiền, nhưng lãi suất thường thấp hơn so với các công cụ khác trên thị trường.
Một số đặc điểm khá quan trọng tín phiếu kho bạc:
Nó thuộc loại chứng khoán chiết khấu: khi phát hành tín phiếu được bán với giá chiết khấu thấp hơn mệnh giá, không trả lãi. Khi tín phiếu đáo hạn, nhà đầu tư sẽ nhận được toàn bộ mệnh giá, và phần chênh lệch giữa giá mua và mệnh giá là lợi nhuận của nhà đầu tư.
Tín phiếu kho bạc thường được phát hành theo xổ số và bán đấu giá. Hầu hết người mua chủ yếu là các ngân hàng, công ty và các tổ chức tài chính khác.
Đây là công cụ có tính thanh khoản cao nhất vì nó là công cụ được giao dịch nhiều nhất trên thị trường tiền tệ.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sử dụng tín phiếu kho bạc như một công cụ điều hành chính sách tiền tệ thông qua thị trường mở.
3.2 – Tín phiếu ngân hàng quốc gia
Tín phiếu Ngân hàng Nhà nước là công cụ được sử dụng để thắt chặt chính sách tiền tệ và được phát hành bởi Ngân hàng Nhà nước. Việc phát hành các loại tín phiếu đó, các nghiệp vụ phát sinh từ hạch toán, thanh toán… đều do ngân hàng chịu trách nhiệm.
Theo quy định tại Điều 4 Thông tư số 16/2019/TT-NHNN, tín phiếu Ngân hàng Nhà nước cần đáp ứng các điều kiện sau:
Cấp cho các tổ chức tín dụng có tài khoản thanh toán VND tại các ngân hàng quốc doanh.
Đồng tiền phát hành, lập hóa đơn và thanh toán phải là Đồng Việt Nam.
Thời hạn của lệnh chuyển tiền do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định và không quá 364 ngày.
Mệnh giá tiền giấy của Ngân hàng Nhà nước là 100.000 VND hoặc bội số của 100.000 VND
Phát hành vận đơn dưới hình thức ghi sổ.
Lãi suất do Ngân hàng Nhà nước quyết định và được điều chỉnh phù hợp với diễn biến của thị trường tiền tệ và mục tiêu của chính sách tiền tệ trong từng thời kỳ.
Các trái phiếu này được phát hành với giá bán dưới mệnh giá và được thanh toán một lần khi đáo hạn.
Khi đến hạn thanh toán, công nợ phải trả cho người cầm phiếu một số tiền bằng mệnh giá. Nếu ngày đáo hạn rơi vào Chủ Nhật hoặc ngày lễ, ngân hàng sẽ thực hiện thanh toán vào ngày hôm sau.
Việc vay thông qua phát hành tín phiếu phải có thỏa thuận rõ ràng và ràng buộc cụ thể. Trong đó có các quy định về lãi suất, thời hạn trả nợ, thời gian vay, v.v. Các đối tượng có tín phiếu ngân hàng nhà nước khó có thể sử dụng để mua bán, trao đổi, cầm cố trên thị trường một cách mập mờ không rõ ràng. Họ thường sẽ giữ cho tới khi đáo hạn để hưởng mức lãi suất cố định.
Tổ chức tín dụng khi mua tín phiếu từ Ngân hàng Nhà nước phải chuyển tiền mua tín phiếu vào tài khoản do Ngân hàng Nhà nước chỉ định vào ngày thanh toán và các thông tin trên giấy nộp tiền phải đúng quy định.
4. Cách tính giá bán tín phiếu
Giá bán của tín phiếu sẽ được tính theo công thức như sau:
G = MG/(1+L*t/365)
Trong đó:
G: giá bán của tín phiếu
MG: chính là mệnh giá ban đầu của tín phiếu
L: lãi suất của tín phiếu (%/năm)
t: chính là thời hạn của tín phiếu (ngày)
>>> Cổ phiếu chu kỳ là gì? Làm thế nào để đầu tư mang lại lợi nhuận cao?
5. Quy định phát hành vận đơn
Quy định về hối phiếu được quy định chi tiết tại Thông tư số 01/2021/TT-NHNN. Ngoài việc hiểu ghi chú là gì, nhà đầu tư cũng cần lưu ý những điều khoản quan trọng sau:
5.1 – Phát hành đối tượng
Tổ chức phát hành kỳ phiếu bao gồm: Tổ chức tín dụng/chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành kỳ phiếu mệnh giá theo giấy phép thành lập và hoạt động:
Đối tượng phát hành
Ngân hàng thương mại.
Chi nhánh ngân hàng ở nước ngoài.
Ngân hàng hợp tác.
Công ty tài chính hoặc công ty cho thuê tài chính.
Đối tượng mua
Người mua tín phiếu kho bạc có thể là:
Tổ chức bao gồm có tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Cá nhân việt nam.
Tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Đối với trái phiếu chính phủ, bên mua phải đảm bảo tuân thủ pháp luật về chứng khoán và các quy định có liên quan.
5.2 – Mệnh giá
Giống như các thương phiếu khác, trái phiếu có mệnh giá 100.000 VND hoặc bội số của 100.000 VND
Mệnh giá được phát hành ở dạng in sẵn hoặc theo thỏa thuận giữa tổ chức phát hành và người mua.
Tín phiếu của Ngân hàng Nhà nước
6. Mục đích của phát hành tín phiếu là gì?
Có nhiều lý do khiến ngân hàng, kho bạc hay tổ chức tín dụng phát hành giấy bạc.
Nhằm ngăn chặn lạm phát tiền tệ Việt Nam.
Tăng lượng tiền tệ trên thị trường.
Kích thích hoạt động, điều kiện kinh tế của các tổ chức tài chính và doanh nghiệp, tạo ra lợi nhuận và giảm thiểu thanh khoản trên thị trường tiền tệ.
Thắt chặt chính sách tiền tệ và điều tiết lưu thông tiền tệ.
7. Phương pháp phát hành tín phiếu
Theo Điều 6 Thông tư 16/2019/TT-NHNN, hiện nay trên thị trường có hai phương thức phát hành tín phiếu là đấu thầu và bắt buộc:
7.1 – Phương pháp cưỡng chế
Được phát hành theo mục tiêu chính sách tiền tệ của từng thời kỳ và điều kiện thực tế của thị trường. Các tổ chức tín dụng theo quyết định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước mua tín phiếu bắt buộc do Ngân hàng Nhà nước phát hành. Trong trường hợp cần thiết, Thống đốc sẽ quyết định mua lại trái phiếu do Ngân hàng Quốc gia phát hành trước hạn một cách bắt buộc.
Nếu các tổ chức tín dụng không thanh toán hoặc không mua, Bank Negara sẽ chủ động khấu trừ các khoản nợ thanh toán của các tổ chức tài chính này. Ngân hàng phải được thông báo khi đã thu đủ số tiền còn nợ trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày hối phiếu được phát hành.
Ngược lại, nếu quá thời hạn thu mà không thu thì sẽ bị xử phạt hành chính đối với cơ quan báo cáo tín dụng theo quy định.
7.2 – Phương thức đặt giá thầu
Việc phát hành này được thực hiện theo quy định về đấu thầu nghiệp vụ thị trường mở của Ngân hàng Nhà nước. Người mua ghi chú sẽ nhận được ghi chú bằng sổ sách kế toán.
Trên đây là những thông tin về các loại tín phiếu, phương thức phát hành và pháp luật tín phiếu. Hy vọng rằng sẽ giúp bạn hiểu giấy tờ có giá trị này. Hãy theo dõi AzFin để có thêm những phương pháp đầu tư hiệu quả và tối đa hóa lợi nhuận.
Tìm hiểu thêm: Cổ phiếu phòng thủ là gì? Tất tần tật thông tin về cổ phiếu phòng thủ
________
Xem thêm các dịch vụ khác của AzFin:
- Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
- Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
- Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/
- Khoá học đọc vị cổ phiếu: https://docvicophieu.azfin.vn/
- Khoá học chinh phục cổ phiếu ngân hàng: https://chinhphuccophieunganhang.azfin.vn/
