Lý thuyết trò chơi trong đầu tư chứng khoán

Ngày đăng 5/4/2021

Hôm nay AzFin Việt Nam cùng Quý vị nhà đầu tư cùng tìm hiểu ứng dụng lý thuyết trò chơi trong đầu tư chứng khoán. Lý thuyết trò chơi đã được sử dụng để ứng dụng trong khá nhiều lĩnh vực, từ đời sống xã hội đến kinh tế. Và rõ ràng việc hiểu về lý thuyết trò chơi cũng rấy quan trọng.

Lý thuyết trò chơi 1: Ai là người đi trước?

Ai là người đi trước

Trong lý thuyết trò chơi, khi có một tài sản mới ra đời, hoặc một sự kiện mới, hầu hết các người chơi sẽ ngồi nhìn nhau xem ai sẽ là người đi nước cờ đầu tiên. Người đi đầu tiên sẽ chịu nhiều rủi ro, nhưng phần thưởng sẽ rất xứng đáng.

Lấy câu chuyện bitcoin làm ví dụ. Đâì tiên các tỷ phú sẽ chưa quan tam đến bitcoin, cho đến khi có một người bạn của họ mua nó. Các tỷ phú còn lại mới kháo nhau, thằng X nó mua bitcoin rồi đấy.

Câu chuyện thứ hai về lý thuyết trò chơi là facebook. Lúc đầu, khi facebook bắt đầu gia nhập vào Việt Nam. Trong lớp học hay cơ quan của Bạn, chỉ có mình Bạn hoặc 1-2 người dùng; những người còn lại sẽ bảo Bạn lập dị, chơi những thứ vớ vẩn. Cho đến khi, những người sử dụng trong lớp lên đến một số lượng nhất định nào đó, ví dụ 80%. Khi này, những người chưa chơi facebook lại là những kẻ lập dị.

Điều tôi muốn nói đến ở đây là, khi một câu chuyện hoặc một tài sản mới sinh ra, chắc chắn sẽ có một vài người đi đầu tiên. Nước cờ đầu này thường có độ rủi ro cao. Nhưng khi nó thành công sẽ kéo theo một lượng lớn người đi cùng. Những người bị bỏ lại phái sau sẽ phải chịu một giá khá đắt để gia nhập cuộc chơi.

Câu chuyện đầu tư chứng khoán cũng tương tự. Đối với nhóm đầu tiên câu hỏi sẽ là: Có tham gia hay không? Những người sớm nhất của nhóm 2 câu hỏi đúng sẽ là “Tham gia bao nhiêu % tài sản”. Và cuối cùng nhóm 3 sẽ hỏi: “Giờ tài sản này đã chắc chắn, vậy với giá nào?”.

Lý thuyết trò chơi 2: hiệu ứng mỏ neo

Hiệu ứng mỏ neo trong lý thuyết trò chơi với tên tiếng Anh là Anchoring Effect và còn có các tên gọi khác như hiệu ứng neo, hiệu ứng neo tư duy,… Theo hiệu ứng này, mọi người thường có xu hướng dựa vào những thông tin được đưa ra trước để so sánh và đưa ra quyết định.

Hiệu ứng mỏ neo

Có hai bà bán phở. Ở quán đầu tiên, bà bán phở luôn hỏi khách, Anh Chị có ăn trứng không ạ? Quán thứ hai, bà bán phở lại hỏi “Anh chị ăn một trứng hay hai trứng?”.

ở quán số 1, nếu khách thích ăn sẽ bảo Có, khách không thì ăn sẽ lắc đầu. Tỷ lệ bán là 1/2. Sang quán số 2, người thích ăn trứng sẽ bảo hai quả, người không thích sẽ bảo 1 quả, và rất ít người từ chối. Theo đó, doanh thu của quán số 2 lúc nào cũng cao hơn quán số 1.

Trong câu chuyện đầu tư chứng khoán ở trên, khi bước sang giai đoạn số 2, giá tài sản sẽ có đà tăng khá vững chắc theo hiệu ứng mỏ neo. Vì lúc này, câu hỏi đã khác. Cau hỏi không còn là “Có nên mua tài sản này hay không“, mà câu hỏi đã chuyển sang “Nên phân bổ bao nhiêu % tài sản vòa đây?“ Dựa vào đó, nhà đầu tư cần biết rằng, cổ phiếu mình đang theo dõi đang thuộc phase nào của câu chuyện.

Đầu tư chứng khoán 1: Câu chuyện cổ phiếu FPT

FPT luôn được giao dịch ở mức giá thấp liên tục trong rất nhiều năm. Giá cổ phiếu luôn chỉ dao động trong khoảng từ PE 8 đến PE 10. Năm 2017, lần đầu tiên PE của FPT được định giá lên PE 12 lần trước khi giảm xuống. 2019, một lần nữa FPT được lên PE 12 lần.

FPT chuyển sang giai đoạn 2 - định giá lại

Sau đi thoái vốn khỏi bán lẻ, câu chuyện của FPT đang nằm trong xu thế ngành. Câu chuyện chuyển đổi số trên toàn thế giới và Việt Nam là câu chuyện lớn. FPT với vị thế hàng đầu của mình, đang nắm đúng trong trend chuyển đổi số đó. Mức tăng trưởng của FPT cũng vẫn tiếp tục ấn tượng như thời kỳ trước, với tăng trưởng 18-20%/năm.

Khi câu chuyện về cổ phiếu FPT bắt đầu xem xét lại. Tiền đề sẽ là “FPT có mức tăng trưởng dài hạn tốt, nằm đúng trend chuyển đổi số“.Lúc này nhóm thứ hai bắt đầu gia nhập. Các quỹ đầu tư thay đôi từ việc: FPT sở hữu cũng được, sang thành “FPT là cổ phiếu buộc phải có trong danh mục. Câu hỏi là tỷ lệ phân bổ bao nhiêu mà thôi“. Tài thời điểm thay đổi này, giá cổ phiếu FPT được định giá lại đáng kể lên PE 17-18 lần.

Đầu tư chứng khoán 2: Câu chuyện chứng khoán Việt Nam

Việt Nam đang là điểm sáng tăng trưởng trên thế giới. Với chính trị ổn định, dân số vàng và tốc độ tăng GDP 6-7%/năm. Nhà đầu tư nước ngoài sống trong cảnh mức tăng trưởng GDP khá thấp trong nhiều năm qua với tốc độ quanh 0-1%.

Ngành chứng khoán sẽ mở rộng

Một số những nhà đầu tư đầu tiên vào thị trường Việt Nam, và gặp rất nhiều cản trở giai đoạn bắt đầu như Dragon Capital. Tiếp theo đến là các quỹ đầu từ mới gia nhập giai đoạn 2017-2018. Hiện nay, sau giai đoạn Covid, với mức tiền rẻ khắp nơi, theo quan điểm của cá nhân tôi, chúng ta đang sang nhóm thứ 2: “Việt Nam là nước cần phải đầu tư vào. Nhưng câu hỏi là phân bổ bao nhiêu %

Chúng ta đã chứng kiến dòng vốn kỷ lục vào các quỹ ETF vào Việt Nam. Lưu ý rằng, thông qua ETF có thể lách được room trần đối với nhà đầu tư nước ngoài. Các quỹ như VN Diamond, Vn30 đã có quy mô hàng nghìn tỷ đồng. Nếu nhận định trên là đúng, AzFin Việt Nam tin rằng đà tăng của chứng khoán Việt Nam trong 2-3 năm tới là rất lớn.

Mô hình lãi suất thấp cũng đã phổ biến tại Việt Nam. Câu hỏi cho người dân Việt Nam cũng không còn là “Có nên đầu tư vào chứng khoán?“ hay không nữa, mà dường như đã quay sang câu tiếp theo “Nên phân bổ bao nhiêu vào chứng khoán

Tóm lại hai ý trên, AzFin Việt Nam nhận thấy đây là thời cơ khá tốt để mua và nắm giữ cổ phiếu trong trung hạn 2-3 năm tới. Mọi sự sụt giảm là cơ hội tuyệt vời để gia tăng tích trữ cổ phiếu.

Một số ý tưởng đầu tư giai đoạn tới: Đầu tư chứng khoán vào ngành xuất khẩu gỗ

Cơ hội đầu tư hậu Covid

Cổ phiếu hàng không trở lại

Tag: Đầu tư chứng khoán, Lý thuyết trò chơi, AzFin Việt Nam