Kỳ 1. David Dreman và phương pháp Contrarian

David Dreman được gắn với phương pháp contrarian (phương pháp đầu tư ngược xu thế) bởi những thành công trong đầu tư qua gần ba thập kỷ của ông. Vậy David Dreman là ai? Và ông đã xây dựng phương pháp này cụ thể như thế nào? Hãy cùng AzFin tìm hiểu nhé!

1. David Dreman là ai?

Bắt đầu từ 3 tuổi, David Dreman hay theo chân cha lui tới sàn giao dịch hàng hóa Winnipeg Commodities, sàn giao dịch lớn nhất tại Canada. Khi trưởng thành, ông rất thần tượng cha mình vì cha ông là một trong những nhà đầu tư ngược với xu thế đám đông giỏi nhất.

Mặc dù rất bận rộn, nhưng cha của David vẫn luôn theo sát và chỉ bảo cho con trai mình về các kiến thức đầu tư: quyết định nào có xác suất đúng cao, tín hiệu nào có xác suất sai cao…

David Dreman – King of contrarians

Khi học tại đại học Manitoba, David tự coi mình là một nhà kinh tế ngược xu hướng (phương pháp contrarian) và theo lý thuyết đầu tư contrarian. 

David Dreman khuyên nhà đầu tư rằng: “Trước khi bạn muốn theo trường phái đầu tư contrarian, bạn nên được đào tạo một cách bài bản và chính thống”. Theo đó, ông luôn có đủ kiến thức và công cụ sử dụng như một nhà phân tích thực thụ.

Đầu tư ngược xu thế

Triết lý của phương pháp đầu tư contrarian đến từ giả định “bản chất của nhà đầu tư (đầu cơ) trên thị trường hành động phi lý trí, khiến cho xuất hiện những bất thường trên thị trường chứng khoán“. 

Giả định này đối nghịch với lý thuyết thị trường hiệu quả là: nhà đầu tư hành động lý trí và tất cả thông tin ngay lập tức được phản ánh vào giá khiến cho nhà đầu tư khó lòng đánh bại thị trường.

Đọc thêm: Cổ phiếu ngành bán lẻ và danh sách mã cổ phiếu tiềm năng 

2. Xây dựng triết lý về phương pháp contrarian

David Dreman bắt đầu xây dựng có hệ thống phương pháp đầu tư contrarian sau khi rời công ty Value Line. Sau đó cho ra đời cuốn sách đầu tiên mang tên “Tâm lý học và thị trường chứng khoán: không chỉ là lựa chọn ngẫu nhiên”.

Tìm kiếm cổ phiếu bị lãng quên

Vào cuối năm 1969, đầu 1970, giá cổ phiếu tăng cao và David tự hỏi vì sao phố Wall trở nên quá lạc quan như vậy. Sau đó thị trường con gấu xuất hiện vào những năm 1973-1974, những cổ phiếu đó giảm đến 90% và không ai muốn để ý đến chúng nữa.

Tại thời điểm này, David Dreman thắc mắc tại sao nhà đầu tư lại tránh xa cổ phiếu với sự ác cảm lớn, trong khi lúc này ông chỉ nhìn thấy giá trị.

Tài chính hành vi đã thu hút David, ông nhận ra lý do tại sao mọi người thường xuyên mắc sai lầm.

Những nhà phân tích chứng khoán hay quản lý quỹ đều là những người thông minh, trí tuệ nhưng họ đều bị mắc lỗi tâm lý khiến họ hành động theo đám đông.

Họ bỏ qua những kiến thức được học hành bài bản để phạm sai lầm, mà sau đó, họ thường hối hận và tự hứa sẽ không bao giờ mắc lại.

Từ những nghiên cứu chuyên sâu hơn, David Dreman xây dựng chiến lược đầu tư contrarian. Đầu tư vào những cổ phiếu bị lãng quên, thứ mà ông cho rằng đó là chìa khóa để đánh bại index. 

Hầu hết những người tham gia thị trường đều bị ảnh hưởng tâm lý khi đầu tư. Cho dù họ học ở đâu, kiến thức về tài chính ra sao thì họ thường hướng đến những sai lầm tâm lý lặp đi, lặp lại.

Đọc thêm: Báo cáo phân tích từ công ty chứng khoán hàng đầu Việt Nam 

3. Chiến lược đầu tư contrarian – thực tế trải nghiệm

Sau 5 năm thực thi chiến lược contrarian, David Dreman có kết quả vượt trội so với S&P500 và những đồng nghiệp của mình. Đến năm 1985, cổ phiếu giá trị cho kết quả lợi nhuận khá ấn tượng so với những dòng cổ phiếu khác, đặc biệt là cổ phiếu tăng trưởng. 

Trước đó, đại đa số nhà đầu tư trên thị trường cho rằng cổ phiếu giá trị đã hết thời, họ bán ra khiến cổ phiếu giá trị giảm mạnh, điều này cho phép David mua thêm nhiều hơn nữa. Hơn một năm sau, cổ phiếu giá trị tăng trở lại, và vị thế MUA khiến cho ông lãi lớn.

Chiến lược đầu tư contrarian – thực tế trải nghiệm

Khẩu hiệu của David Dreman là: “Chúng tôi là những nhà đầu tư giá trị”. David luôn mua cổ phiếu khi chúng được giao dịch tại mức PE, P/CF hoặc P/B thấp. Ông thường ưu tiên những cổ phiếu có suất cổ tức hấp dẫn. Mức PE hấp dẫn là khi chúng thấp hơn chỉ số chung của thị trường.

Đọc thêm: Rủi ro và cơ hội đầu tư vào cổ phiếu ngân hàng 

4. Không nên hành động theo đám đông

Tất cả những nghiên cứu của David Dreman đều dựa trên những con số thống kê đã được kiểm chứng, từ đó xây dựng chiến lược. Đầu tư contrarian được hỗ trợ bởi những con số thống kê lịch sử, ví dụ như chiến lượng PE thấp đã được kiểm chứng là chiến lược đúng.

Một số ngành được coi là ngành dẫn dắt xu hướng và một số ngành lại được coi là đi sau (laggard). 

So sánh top 20% cổ phiếu được yêu thích với PE cao nhất và 20% cổ phiếu kém yếu thích có PE thấp nhất. Những công ty có sự khác biệt trong PE thường có độ tương quan lớn với ngành, ví dụ như ngành công nghệ có PE cao hơn là ngân hàng.

Một nghiên cứu trên 1500 cổ phiếu lớn nhất từ năm 1970 đến 1996, với 44 ngành được lựa chọn, cho kết quả như sau: 

Top 20% cổ phiếu PE thấp cho tổng lợi nhuận (bao gồm cổ tức) là 17,7% hàng năm. Trong khi con số này của top 20% cổ phiếu có PE cao chỉ là 12,2%. Con số chung của thị trường là 15,3%. 

Cũng như nghiên cứu trên, nhưng nếu không lựa chọn chia đều các ngành, dòng cổ phiếu PE thấp đem lại lợi suất gộp hàng năm lên đến 19% và đánh bại nhóm PE cao là 6,7 điểm phần trăm. Đồng thời, nhóm PE thấp trả cổ tức trung bình 6% so với chỉ 1,9% của nhóm PE cao, và 4,3% của toàn thị trường.

Vậy lý do vì sao nhóm PE cao lại hoạt động kém hơn? 

Lý do chính yếu là dự báo của các chuyên gia thường là sai. Khi dự báo lợi nhuận, các chuyên viên phân tích có thể dự báo quá thận trọng hoặc thậm chí thường dự báo quá lạc quan nhiều hơn. 

Trong bất kỳ kịch bản nào, nhà đầu tư thường phản ứng thái quá. Và do tâm lý bầy đàn khiến sự việc đó thu hút sự để ý của nhiều nhà đầu tư khác.

Hãy hành động độc lập với đám đông

David đã thực hiện một thống kê cho thấy, từ năm 1970, độ lệch trung bình giữa dự đoán của các chuyên viên phân tích và kết quả thực tế là 44%. 

Ngoài ra, sự chênh lệch giữa dự báo và kết quả thực tế (mang hàm ý tiêu cực) khiến việc thiệt hại xảy ra do giảm giá tại cổ phiếu giá trị thường thấp hơn rất nhiều so với cổ phiếu tăng trưởng.

Chính vì vậy, những nhà đầu tư dựa nhiều với dự báo của các CTCK thường có xác suất thắng thấp. 

David mô tả nghiên cứu đã thực hiện từ năm 1973 đến năm 1996. Gần 8000 consescus (trung bình dự báo của tất cả CTCK) với các consensus của tối thiểu 4 CTCK khác nhau. Tiêu chuẩn chính xác là độ lệch chuẩn ±5% so với số báo cáo thực. 

Kết quả thống kê thực sự đáng thất vọng, đặt biệt là qua một thời gian dài. Chỉ 29% dự báo cho kết quả đúng với thực tế. Tỷ lệ này là 1/130 với 4 quý liên tiếp đúng; 1/200.000 với 10 quý liên tiếp; 1/50 triệu với 20 quý liên tục.

Xem tiếp: Kỳ 2. Chiến lược thực thi Contrarian

5. Kết luận

Qua bài viết có lẽ mọi người đã hiểu về David Dreman và phương pháp đầu tư ngược xu thế Contrarian. Vậy nếu chúng ta tò mò về chiến lược thi phương pháp đầu tư này như thế nào? Hãy tham khảo tiếp kỳ 2 nhé!

******************************

Tham gia ngay Group Đầu tư giá trị của AzFin Việt Nam để có thể nhận các bản tin đầu tư chất lượng.

Liên hệ với AzFin theo các thông tin dưới đây: 

• Hotline: 096 249 86 39
• Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
• Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
• Zalo Official AzFin Việt Nam: https://zalo.me/1723747511285646453
• Tiktok: https://www.tiktok.com/@chungkhoanazfin
• Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/