Phương pháp đầu tư chứng khoán Net-Net

Ngày đăng 13/8/2021

Đặc sản đầu tư giá trị của Benjamin Graham là tính theo giá trị tài sản hữu hình, từ đó quy đổi ra giá trị doanh nghiệp. Trong đó phương pháp đầu tư chứng khoán Net-Net là một phiên bản nhanh khi xác định giá trị doanh nghiệp với mức chiết khấu đủ an toàn. AzFin Việt nam sẽ giới thiệu đến Quý vị phương pháp đầu tư này trong bài viết này, thông qua thương vụ Dempster Mill của Warren Buffet.

Phương pháp net net - Net Asset value

Phương pháp đầu tư chứng khoán Net-Net là gì?

Cách tính giá trị cổ phiếu theo Net-Net

Phương pháp đầu tư chứng khoán NetNet được dựa trên trường phái đầu tư theo Net Current Asset Value Approach (Phương pháp giá trị tài sản ngắn hạn ròng - NCAV) của Benjamin Graham. Phương pháp này được giới thiệu lần đầu tiên trong tác phẩm “Phân tích Chứng khoán” được xuất bản năm 1934 dưới sự đồng hợp tác của Benjamin Graham và David Dodd. Theo công thức NetNet, NCAV được tính bằng cách lấy tài sản ngắn hạn trừ đi các nghĩa vụ nợ của doanh nghiệp (nợ ngắn hạn, nợ dài hạn và cổ phần ưu đãi). Tài sản ngắn hạn theo định nghĩa của Benjamin Graham là các tài sản có thể chuyển hóa thành tiền từ 01 năm trở lại, bao gồm tiền, các khoản tương đương tiền, đầu tư tài chính ngắn hạn, khoản phải thu thuần và hàng tồn kho thuần.

Trong công thức này, dễ dàng nhận thấy Benjamin Graham đã bỏ qua các khoản mục tài sản dài hạn khỏi phần tài sản được sử dụng để đáp ứng các nghĩa vụ nợ phải trả. Tổng quát hơn, ý tưởng cốt lõi của phương pháp này đó là xem xét giá trị còn lại dành cho cổ đông khi doanh nghiệp phải bán tất cả tài sản ngắn hạn để chi trả nợ trong trường hợp đóng cửa hoặc giải thể doanh nghiệp. So sánh với các phương pháp dựa trên giá trị sổ sách, phương pháp NCAV mang tính chính xác cao hơn. Nguyên nhân đến từ việc phương pháp NCAV đã loại bỏ tài sản vô hình và lợi thế thương mại. Đây là các loại tài sản mà giá trị sổ sách phụ thuộc vào phương pháp ghi nhận kế toán cũng như cách đánh giá khả năng suy yếu của tài sản (test of impairment). Ngoài ra, một nguyên nhân khác đến từ việc giá trị sổ sách và giá trị thị trường sẽ có sự chênh lệch theo thời gian.

NCAV0 = Tài sản ngắn hạn – Tổng nợ phải trả - Cổ phần ưu đãi


Tuy vậy để phù hợp với định hướng thị trường Việt Nam và để an toàn hơn, AzFin xin chỉnh sửa lại theo công thức tính giá trị cổ phiếu Net Net như sau:

NCAV1 (cực kỳ an toàn) = (Tiền và tương đương tiền + Khoản đầu tư tài chính) – Tổng nợ phải trả - Cổ phần ưu đãi

NCAV2 (An toàn và thường phù hợp thực tế) = (Tiền và tương đương tiền + Khoản đầu tư tài chính) – Tổng nợ ngân hàng - Cổ phần ưu đãi

NCAV3 (Dùng cho đủ hiểu doanh nghiệp) = Tài sản ngắn hạn (có mức chiết khấu khoản phải thu phù hợp) – Tổng nợ ngân hàng - Cổ phần ưu đãi

Hiện tại Việt Nam chưa có công ty nào có cổ phần ưu đãi, do vậy, Quý vị có thể bỏ qua khoản mục này. Và như trải nghiệm của cá nhân Ad đối với phương pháp đầu tư này thì cách tính số 2 NCAV2 là hay được sử dụng và dễ dùng nhất.

Khi nào nên mua cổ phiếu Net-Net

Đầu tư theo phương pháp Net Net cần có đủ kiên nhẫn

Theo công thức đầu tư NetNet, một doanh nghiệp được xem là hấp dẫn đối với một vị thế mua khi nhà đầu tư có thể mua cổ phần của doanh nghiệp với giá không vượt quá 2/3 NACV của doanh nghiệp đó. Hay nói cách khác, một khoản đầu tư vào vốn cổ phần được xem là hấp dẫn nếu thị giá cổ phiếu của doanh nghiệp đó đang giao dịch thấp hơn 2/3 NCAV trên mỗi cổ phần.

  • Theo quan điểm AzFin Việt Nam, thời điểm mua dài hạn có thể dùng đó là khi:

Thị giá cổ phiếu < 2/3 x NCAV

Nguyên nhân mua như vậy là dựa trên một quan điểm chung của đầu tư giá trị đó là: về dài hạn giá sẽ về với giá trị thực. Tuy vậy, AzFin Việt Nam cũng nhận thấy rằng có một số lưu ý quan trọng khi chọn điểm mua:

  1. Công ty đó đang làm ăn thế nào? Nếu công ty vẫn làm ăn tốt (có lãi) thì thường giá trị cố phiếu sẽ tiếp tục tăng dần theo thời gian, và giá cổ phiếu có nhiều điều kiện về với giá trị thực. Nhưng nếu công ty làm ăn lỗ thì giá trị lại giảm dần theo thời gian –> thời gian càng lâu thì giá trị thực càng giảm –> giá cổ phiếu tiếp tục giảm và rủi ro rất lớn cho nhà đầu tư.

  2. Có cơ hội gì để giá về với giá trị thực hay không?. Thường xảy ra những sự kiến để hiện thực hóa giá trị ví dụ như Thanh lý công ty (ví dụ như công ty chứng khoán Kim Long ngày xưa); hoặc có một câu chuyện M&A xảy ra.

Thương vụ chứng khoán NetNet - Dempster Mill - của Warren Buffet

Giới thiệu công ty Dempster Mill

Dempster Mill là case Net net điển hình

Dempster Mill chuyên sản xuất các dụng cụ nông nghiệp và cung cấp nước với doanh thu năm 1961 khoảng $9M. Dempster có lợi nhuận thấp so với số vốn đã đầu tư, phần vì sự yếu kém của ban lãnh đạo, phần vì sự khó khăn của cả nghành. Năm 1962 giá sổ sách của Dempster rơi vào tầm $4.5M, tương đương $75/1 cổ phiếu và giá trị Net net tương đương $50/1 cổ phiếu.

Con số 50 usd/cp được Buffett định giá như sau. Xem trên bảng cân đối kế toán:

  • Discount 40% cho hàng tồn kho,
  • 15% cho các khoản phải thu ngắn hạn,
  • Giá trị hợp lý của tài sản cố định khi đem đấu giá, v.v.

Chi tiết trận chiến Dempster Mill của Warren Buffet

  • Năm 1956-1957, Buffett mua những cổ phiếu Dempster Mill Manufacturing đầu tiên ở mức giá tầm $18.
  • Một năm sau, ông mua thêm cổ phiếu này và có một ghế trong ban lãnh đạo.
  • Năm 1961, Buffett trở thành cổ đông lớn và qua năm 1962 thì quỹ Buffett đã nắm trên 70% cổ phần của Dempster Mill.(Dempster Mill lúc này chỉ còn khoảng 160 cổ đông.)

Sau khi thâu tóm Dempster Mill, lúc đầu Buffett(đã là chủ tịch công ty) hợp tác với ban lãnh đạo cũ để thực hiện việc cắt giảm chi phí và nhằm kinh doanh hiệu quả hơn nhưng không thành công. Chính vì vậy, Warren Buffet đã thực hiện thay đổi Ban lãnh đạo, và cắt giảm chi phí.

  • Năm 1962 Buffett thuê Harry Bottle về điều hành với mục tiêu là chuyển các tài sản đang mang lại lợi nhuận thấp của Dempster thành tiền (liquidator) và sau đó Buffett dùng số tiền đó để tái đầu tư vào thị trường chứng khoán nhằm mục tiêu thu được lợi nhuận cao hơn. Về bản chất, có thể coi công việc của Buffett là tái phân bổ nguồn vốn (Capital Allocation). Harry điều hành Dempster rất tốt và mọi thứ tiển triển vượt cả mong đợi của Buffett.

  • Năm 1963, Buffett bán lại Dempster Mill cho một nhóm các nhà đầu tư ở mức $80/1 cổ phiếu, gấp khoảng 2.85 lần số vốn bỏ ra ban đầu.

Ảnh hưởng tâm lý của trận chiến Dempster Mill

Buffett thu được lợi nhuận tốt từ thương vụ Dempster Mill nhưng ông cũng phải chịu nhiều điều tiếng xấu. Để tiết giảm chi phí, Dempster cần phải sa thải bớt nhân công, đóng cửa các nhà máy kém hiệu quả. Những hành động này tất nhiên vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía người lao động và người ta coi Buffett là người xấu – một điều mà Buffett không bao giờ mong muốn.

Sau thương vụ này, WB đã thay đổi phương pháp của mình và không đi theo phương pháp NetNet nữa, mà sau đó chuyển dịch dần sang phương pháp mới như hiện tại. Cũng nhờ phương pháp mới này mà WB có thể vươn tầm vĩ đại như bây giờ.

Đánh giá của AzFin Việt Nam về phương pháp đầu tư chứng khoán NetNet

Warren Buffet là bậc thầy đầu tư mà chúng ta cần phải học hỏi

Phương pháp Net Net thường để hiệu quả thì AzFin Việt Nam cho rằng, Bạn cần là người làm chủ được cuộc chơi, hoặc có thông tin một đội nhóm làm chủ cuộc chơi. Việc tái cơ câu năng động là rất cần thiết trong trường hợp này. Và thông thường cách làm này sẽ bị có hiệu ứng phụ không mong muốn là sự thù ghét của người lao động.

Có thể Bạn quan tâm: Phương pháp Quản lý danh mục đầu tư chứng khoán hiệu quả (P1)