Mục lục bài viết
Khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2008 được xem là cuộc khủng hoảng tài chính có tác động to lớn đến toàn bộ nền kinh tế toàn cầu cũng như nền kinh tế Việt Nam. Cuộc khủng hoảng tài chính này dẫn đến mất việc làm và suy thoái kinh tế toàn cầu. Vậy đâu chính là nguyên nhân của khủng hoảng kinh tế năm 2008 và tác động của khủng hoảng kinh tế 2008 đối với Việt Nam? Tìm hiểu ngay bài viết sau đây cùng AzFin nhé!
1. Nguyên nhân cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008
Các nhà kinh tế đã coi cuộc suy thoái toàn cầu năm 2008 là tồi tệ nhất kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1930.
Bắt nguồn từ Hoa Kỳ, nó có liên quan đến thị trường bất động sản Mỹ, khi họ bắt đầu cung cấp các khoản vay thế chấp rủi ro để cứu người mua nhà, đặc biệt là khách hàng có thu nhập thấp. Các khoản cho vay rất rủi ro.
Miễn là giá nhà tiếp tục tăng, những người vay dưới chuẩn có thể tự bảo vệ mình trước các khoản thanh toán thế chấp cao bằng cách tài trợ hoặc bán tài sản và trả hết.
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008
Nếu họ vỡ nợ, ngân hàng có thể thu hồi toàn bộ tài sản và bán nó với giá cao. Vì vậy, đối với các ngân hàng, các khoản cho vay dưới chuẩn là một khoản đầu tư rất sinh lời. Do đó, các ngân hàng đầu tư rất nhiều vào việc tiếp thị mô hình này.
Từ cuối những năm 1990 đến 2007, lãi suất cho vay tăng từ 2,5%/năm lên gần 15,7%. Bong bóng bất động sản hình thành ở đây rồi vỡ vào năm 2008.
Sau khi bong bóng nhà đất vỡ, hàng loạt ngân hàng thương mại và đầu tư lớn, cũng như các công ty bảo hiểm, công ty cho vay thế chấp và thậm chí cả các hiệp hội tiết kiệm và cho vay đều sụp đổ, đe dọa phá hủy toàn bộ hệ thống tài chính toàn cầu.
2. Tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008
Sau khi khủng hoảng tài chính bùng phát, chính phủ Mỹ đã nhanh chóng đưa ra kế hoạch giải cứu và phối hợp với các chính sách tài khóa, tiền tệ để ngăn chặn suy thoái kinh tế, nhưng đã quá muộn.
Cuộc khủng hoảng nhanh chóng lan rộng khắp thế giới, hàng triệu gia đình mất nhà cửa, doanh nghiệp đình trệ, 30 triệu công nhân mất việc làm, thất nghiệp tiếp tục gia tăng, vô số người đột nhiên trở nên nghèo khó, 10 nghìn tỷ đô la bị cuốn trôi…
Tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 vô cùng nặng nề
Phải mất tới 10 năm kinh tế Mỹ mới hoạt động trở lại bình thường nhờ gói kích cầu. Kể từ khi Lehman Brothers phá sản, nhiều quốc gia đã đưa ra rất nhiều rào cản kiểm soát trong quá trình giao dịch các sản phẩm tài chính, đồng thời nâng cao mức độ an toàn của các ngân hàng. Cho đến nay, chưa có tổ chức nào được thành lập để đánh giá tính độc hại của nợ xấu liên quan đến các sản phẩm tài chính được giao dịch trên thị trường chứng khoán.
2008 – Lehman Brothers, ngân hàng đầu tư 160 năm tuổi, tuyên bố phá sản và Bear Stearns, ngân hàng đầu tư lớn nhất Phố Wall, được mua lại với giá 30 tỷ đô la Mỹ. 25 công ty cho vay thế chấp khác cũng buộc phải tuyên bố phá sản. Cựu chủ tịch Fed gọi đó là “cơn sóng thần của thế kỷ”.
Tìm hiểu thêm: Suy thoái kinh tế là gì? Những dấu hiệu của suy thoái kinh tế
3. Khủng hoảng kinh tế 2008 ảnh hưởng đến Việt Nam ?
Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 đã tác động lớn đến nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, trong giai đoạn từ năm 2007-2008, độ mở của nền kinh tế Việt Nam vẫn còn rất hạn chế nên cuộc khủng hoảng kinh tế Việt Nam vào năm 2008 được đánh giá là không đáng kể, nhưng có những điểm đáng lưu ý.
3.1 – Ảnh hưởng về kinh doanh
Hoa Kỳ, Nhật Bản và các nước châu Âu là thị trường xuất khẩu chính và quan trọng của Việt Nam. Đầu năm 2008, đứng trước sự bùng nổ của cuộc khủng hoảng tài chính, tỷ trọng xuất khẩu sang nước Hoa Kỳ – thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam lúc bấy giờ – có xu hướng giảm.
Do kinh tế bị suy thoái, nhu cầu tiêu dùng của Hoa Kỳ giảm mạnh, 9 tháng đầu năm 2008, tốc độ tăng xuất khẩu sang Hoa Kỳ chỉ đạt 16,7%, thấp hơn gần 10 điểm phần trăm so với năm 2007. Mặt hàng xuất khẩu bị ảnh hưởng nhiều nhất là quần áo , cá tra, cà phê, gạo, giày da, v.v.
Ngoài ra, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản và EU còn bị ảnh hưởng mạnh do người tiêu dùng tại các nước này phải cắt giảm chi tiêu khiến nhu cầu đối với hàng nhập khẩu của Việt Nam giảm mạnh, vốn chỉ chiếm 16,5%. thị trường EU.
3.2 – Ảnh hưởng về đầu tư nước ngoài
Khủng hoảng kinh tế đã ảnh hưởng đến việc đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA). Tổng nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài chậm lại, số dự án đăng ký mới không tăng, trong tháng 10 năm 2008 có 68 dự án đăng ký mới, giảm mạnh so với 885 dự án của tháng 1-9.
Năm 2008, khả năng phát hành vốn ODA cũng bị ảnh hưởng lớn, tốc độ phát hành chậm hơn dự kiến.
3.3 – Ảnh hưởng về hoạt động tài chính và thị trường tiền tệ
Do khủng hoảng tài chính vào năm 2008, tỷ giá hối đoái và lãi suất đô la Mỹ có thay đổi nhẹ do ảnh hưởng của tâm lý người dân. Trên thị trường tiền tệ, đặc biệt là thị trường chứng khoán, lượng vốn đầu tư gián tiếp vào thị trường chứng khoán nước tôi đang có xu hướng giảm. VNIndex liên tục giảm và xuống dưới mốc 350 điểm.
Khủng hoảng kinh tế 2008 ảnh hưởng đến Việt Nam ?
4. Nhà đầu tư nên biết gì về cuộc khủng hoảng kinh tế
Sự sụp đổ của một trong những ngân hàng đầu tư lớn nhất của Hoa Kỳ đã dạy cho các nhà đầu tư một bài học trong việc kiềm chế nợ và rủi ro của việc nới lỏng kiểm soát tài chính.
Vàng sẽ trở thành “hàng rào” trú ẩn an toàn nhất cho các nhà đầu tư, là kho bảo vệ giá trị tài sản của nhà đầu tư theo thời gian. Do đó, trong thời kỳ khủng hoảng đầu tư, đầu tư vào vàng là điều cần thiết.
Khi nền kinh tế bị ảnh hưởng tiêu cực mạnh, nhà đầu tư không nên đầu tư quá mức vì rủi ro sẽ rất lớn. Nếu như trong trường hợp bình thường, bạn đầu tư 80-90% vốn vào cổ phiếu thì lúc này bạn cần giảm bớt tỷ trọng để cân bằng và phòng ngừa rủi ro.
Các cổ phiếu liên quan đến ngành công nghiệp nặng (thép, v.v.) có xu hướng bị ảnh hưởng nặng nề nhất trong các cuộc khủng hoảng kinh tế do nhu cầu giảm mạnh.
Không phải cuộc khủng hoảng kinh tế nào cũng tồi tệ, nhưng vẫn có một số ngành phát triển mạnh trong cuộc khủng hoảng kinh tế (cổ phiếu chăm sóc sức khỏe, mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, dịch vụ tiện ích: điện, nước, khí đốt tự nhiên, v.v.). Bạn nên có nhiều kiến thức, nắm bắt thời gian, phân chia từng giai đoạn và đưa ra phương án đầu tư hợp lý.
Nhà đầu tư nên biết gì về cuộc khủng hoảng kinh tế
5. Liệu có nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng mới?
Nhiều năm sau, bài học của Lehman Brothers, một trong những ngân hàng đầu tư lớn nhất ở Hoa Kỳ, vẫn tiếp tục tồn tại. Chính cuộc khủng hoảng này đã dạy cho các nhà đầu tư và người tiêu dùng những bài học về kiểm soát nợ và rủi ro của việc nới lỏng kiểm soát đối với lĩnh vực tài chính.
Theo khảo sát của Bloomberg, thế giới vẫn đang tăng cường vay nợ. Tổng nợ toàn cầu là 84 nghìn tỷ đô la vào đầu những năm 2000, nhưng nó đã tăng lên 173 nghìn tỷ đô la vào thời điểm xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và tiếp tục tăng lên 250 nghìn tỷ đô la trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Hiện nay. Trong số đó, quy mô nợ xấu lên tới gần 3 nghìn tỷ đô la Mỹ.
Liệu có nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng mới?
Rõ ràng, những bài học của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 chưa bao giờ phai nhạt, và không có gì đảm bảo rằng nó sẽ không lặp lại ở thời điểm hiện tại. Với những yếu tố bất định như trên, nguy cơ khủng hoảng trong tương lai vẫn hiện hữu, tất nhiên một khi đã xảy ra thì quy mô chỉ tăng chứ không giảm.
Vì vậy, bài học đầu tiên cần rút ra là nền kinh tế các nước phải bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô. Đây được coi là điều kiện tiên quyết để giảm thiểu tác động của cuộc khủng hoảng. Ngoài ra, quốc gia này cần phải có một hệ thống tài chính chặt chẽ, không thể bị vi phạm vì bất kỳ lý do gì.
Tóm lại, sau cuộc đại khủng hoảng năm 2008, các nhà hoạch định chính sách đã đưa ra nhiều biện pháp nhằm nâng cao mức độ an toàn của nền kinh tế, nhưng vẫn còn nhiều yếu tố có thể dẫn đến những cuộc khủng hoảng tương tự tái diễn. AzFin hy vọng với những thông tin về cuộc khủng hoảng tài chính 2008, các nhà đầu tư có thể rút ra bài học kinh nghiệm cho tình hình thị trường tài chính trong tương lai.
******************************
Tham gia ngay Group Đầu tư giá trị của AzFin Việt Nam để có thể nhận các bản tin đầu tư chất lượng.
Liên hệ với AzFin theo các thông tin dưới đây:
- Hotline: 096 249 86 39
- Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
- Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
- Zalo Official AzFin Việt Nam: https://zalo.me/1723747511285646453
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@chungkhoanazfin
- Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/
