Nhưng đáng tiếc… chúng ta đều là những con ếch – chỉ khác nhau miệng giếng to hay bé. Luôn có những sự việc “thiên nga đen” xuất hiện…Đọc cuốn sách ” Thiên nga đen” bạn sẽ hiểu được sự nhìn nhận ngẫu nhiên và những hạn chế mà con người gặp phải trong việc đưa ra các dự đoán.
1- Tóm tắt sách “ Thiên nga đen”
“Thiên Nga Đen” là thuật ngữ ám chỉ những sự việc tưởng chừng không thể xảy ra lại xảy ra trong hiện thực. Trước khi đến ÚC, giới khoa học đều nghĩ rằng trên trái đất thiên nga chỉ có màu trắng. Khi họ biết rằng thiên nga đen tồn tại, đó là cú sốc lớn cho giới khoa học khi họ vẫn dạy nhân loại rằng thiên nga chỉ có màu trắng.
Chuyên gia hàng đầu về chống khủng hoảng kinh tế – Nassim Nicholas Taleb đã dựa vào sự kiện trên để đặt đưa ra khái niệm “thiên nga đen”, nhằm nói về những biến cố tưởng chừng không thể xảy ra nhưng lại có thể xảy ra.
Thiên nga đen giúp chúng ta hiểu sâu sắc về việc nhìn nhận sự ngẫu nhiên và những hạn chế mà con người gặp phải trong việc đưa ra các dự đoán.
Chính do quá tin tưởng vào trực giác khiến mất đi tính chính xác, không có khả năng để hiểu và xác định sự ngẫu nhiên, và thậm chí do cả cơ chế sinh học trong mỗi người đã khiến ta đưa ra các quyết định sai lầm, và đôi khi dẫn đến hiện tượng “Thiên nga đen” – sự cố được cho là không thể xảy ra nhưng lại xác lập lại hiểu biết của chúng ta về thế giới.
Bạn có thể hiểu quyển sách “ Thiên nga đen” này qua những câu chuyện sau:
Câu chuyện thứ nhất:
Có 1 chú gà tây tên là Cục Tác. Ngày ngày chú được người chủ cho ăn uống free, nuôi trong môi trường vô cùng thoải mái. 1, 2, 3, 5 tháng điều này vẫn lặp lại thuận lợi như vậy. Cục Tác liền nghĩ rằng người chủ này thật tốt tính, ông ta là một người gần gũi và thân thiện – yêu thương mình hết mức và không nghi ngờ gì nữa – ngày mai vẫn sẽ tốt đẹp y như vậy: ăn, ngủ, chơi,…Đáng tiếc, ngày mai lại là ngày cúng bố ông chủ và chú gà bị thịt.
Ở đây, việc chú gà bị thịt như một “Thiên nga đen” đối với chú gà. Vì trong tâm trí chú gà thì việc 1 người chủ tốt tính cho mình ăn, ngủ, chơi 5 tháng liền đi giết mình là điều vô lý. Sự việc gần như không thể xảy ra trong tâm tưởng chú gà. Nhưng đối với người chủ thì điều này là bình thường, chẳng có gì bất ngờ vì ông ta đã dự định trước cách đây cả tháng.
Mấu chốt nằm ở chỗ, đây thực chất là sự việc có thể đoán được, chỉ là chú gà không đủ thông tin để nắm bắt mà thôi.
XEM THÊM: Top 5 cuốn sách đầu tư bạn nhất định phải đọc nếu muốn thành công
Câu chuyện thứ hai:
Vào thứ 6 – trước ngày CN (11- 9, vụ khủng bố tòa tháp đôi ở Mỹ) một số người đã vẽ phân phối chuẩn (dạng phân phối hình chuông trong thống kê, ý ám chỉ rằng các xác suất siêu tồi tệ hoặc siêu thuận lợi rất rất bé) và để tỷ lệ margin tài khoản mình rất cao vì nghĩ rằng gần như không thể xảy ra việc TTCK sụt 15% trong thứ 2 (ngày 12 – 9). Tuy nhiên, vụ việc 11-9 xảy ra và họ bị cháy toàn bộ tài sản. Điều này chính là “thiên nga đen” đối với họ nhưng chắc là khá bình thường với Bin Laden.
Mọi việc thực chất đều có thể dự đoán, chỉ là chúng ta luôn có điểm mù khiến nó trở thành “không ngờ”. Với người càng kém hiểu biết thì sự kiện “thiên nga đen” trong đời họ chắc chắn càng nhiều. Cách để tránh “THIÊN NGA ĐEN” là ngày một giỏi lên, sâu sắc hơn để xóa điểm mù.
XEM THÊM: Payback Time ( Ngày đòi nợ) – Con dao 2 lưỡi, nhưng hãy học cách sử dụng
2 – Thông điệp từ cuốn sách ” Thiên nga đen”
Mặc dù chúng ta liên tục đưa ra những dự đoán về tương lai, chúng ta thực sự đang làm những điều khủng khiếp. Chúng ta đặt quá nhiều niềm tin vào kiến thức của mình và đánh giá thấp sự ngu ngốc của bản thân. Chúng ta quá phụ thuộc vào phương pháp mà chúng ta cho là có ý nghĩa, chúng ta không có khả năng để hiểu và xác định sự ngẫu nhiên, tất cả góp phần vào việc ra những quyết định sai lầm, và đôi khi dẫn đến hiện tượng “Thiên nga đen” – hiện tượng mà chúng ta cho là không thể xảy ra, nhưng cuối cùng lại diễn ra và dẫn đến việc chúng ta phải xác định lại hiểu biết của chúng ta về thế giới.
Ngoài ra, Thiên Nga Đen là cuốn sách bao quát nhiều chủ đề: từ hiện tượng kẻ thắng lấy hết, tác động của sự tình cờ, sự bất lực của đường cong hình chuông Gauss đối với hầu hết mọi điều, các khái niệm về tính thang bậc, vô số những bất định xảy ra trên thế giới, đặc biệt là thế giới hiện đại nơi thông tin di chuyển với tốc độ chóng mặt, cho đến những ý tưởng sai lầm về khả năng dự đoán tương lai của con người.
Và quan trọng hơn hết, tất cả những ý tưởng này đã được tác giả khéo léo xâu chuỗi thành một lý thuyết chung, giúp ta nhận ra được vốn kiến thức ít ỏi của mình.
Khái niệm “thiên nga đen” đã ăn sâu vào ý thức con người, đặc biệt là giới đầu tư và thống trị thị trường tài chính suốt hơn một thập kỷ qua khi quyển sách Thiên Nga Đen của Nassim Taleb xuất bản năm 2007. Trong cuốn sách này, Taleb chỉ ra rằng nhà đầu tư thường bỏ qua nguy cơ thị trường biến động mạnh, đặc biệt trong suốt thời gian dài kinh tế phát triển ổn định. Chính bởi vậy, ngay khi một cuộc khủng hoảng tài chính vô cùng lớn diễn ra vào năm 2007, cuốn sách Thiên Nga Đen đã nhận được nhiều sự chú ý bởi những tiên đoán đã được tác giả nêu lên trong đó.
ĐỌC NGAY: “ Những kẻ xuất chúng” – Bí kíp của người thành công
Các chương trình của chúng tôi được phát sóng trên:
🌎 Các khóa học của chúng tôi tại: https://academy.azfin.vn/
🌎 Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
📺 Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
