1. Hiểu đúng về P/B – P/B là gì?
Chỉ số P/B (viết tắt của Price-to-Book ratio), tức tỷ lệ giữa giá thị trường của cổ phiếu và giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu.
Công thức cơ bản:
P/B = Giá thị trường mỗi cổ phiếu / Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu
Trong đó:
- Price (P): Giá thị trường của cổ phiếu.
- Book Value (B): Giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu, được xác định từ vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp và số lượng cổ phiếu tương ứng.
Hiểu đúng về P/B và cách áp dụng
Ví dụ, một cổ phiếu có giá thị trường là 20.000 đồng, trong khi giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu là 10.000 đồng.
Khi đó: P/B = 20.000 / 10.000 = 2 lần
Điều này có nghĩa giá thị trường của cổ phiếu đang bằng hai lần giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu.
Nhưng liệu P/B bằng 2 lần có đắt hay không? Chỉ riêng con số này chưa đủ để kết luận.
Để trả lời câu hỏi đó, trước hết cần hiểu giá trị sổ sách phản ánh điều gì, liệu giá trị này có sát với giá trị kinh tế của doanh nghiệp hay không, và vì sao những doanh nghiệp có cùng mức vốn chủ sở hữu vẫn có thể được thị trường định giá khác nhau.
1.1 Một cách tính P/B khác
Ngoài cách tính trên mỗi cổ phiếu, nhà đầu tư có thể sử dụng công thức:
P/B = Vốn hóa thị trường / Vốn chủ sở hữu
Ví dụ, doanh nghiệp có 1 triệu cổ phiếu đang lưu hành, giá thị trường mỗi cổ phiếu là 20.000 đồng.
Vốn hóa thị trường khi đó là 20 tỷ đồng.
Nếu vốn chủ sở hữu là 10 tỷ đồng, P/B sẽ bằng 2 lần.
Hai cách tính tương đương khi sử dụng các số liệu nhất quán về số lượng cổ phiếu, thời điểm và phạm vi vốn chủ sở hữu.
Cách tính theo vốn hóa và vốn chủ sở hữu thường giúp việc xác định P/B trở nên trực quan hơn, đồng thời hạn chế nhầm lẫn khi tính giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu.
Tham khảo thêm: VN30 là gì? VN30 gồm những mã nào
2. Doanh nghiệp nào phù hợp với phương pháp P/B?
Không phải doanh nghiệp nào cũng phù hợp để định giá bằng P/B. Đặc điểm tài sản và mô hình kinh doanh là những yếu tố cần được xem xét trước khi áp dụng.
Nhóm 1: Doanh nghiệp tài chính
Các nhóm doanh nghiệp thường được sử dụng phương pháp P/B bao gồm:
- Ngân hàng.
- Công ty tài chính.
- Công ty chứng khoán.
- Công ty bảo hiểm.
Đây là những doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh gắn chặt với tài sản tài chính, tiền và các khoản cho vay hoặc đầu tư tài chính.
Vì vậy, vốn chủ sở hữu và chất lượng tài sản có vai trò quan trọng trong việc đánh giá giá trị doanh nghiệp.
Nhóm 2: Doanh nghiệp tạm thời thua lỗ
Trong một số trường hợp, doanh nghiệp có triển vọng kinh doanh nhưng đang ở giai đoạn đầu tư mở rộng, khiến lợi nhuận tạm thời âm.
Khi đó, P/E có thể không hữu ích vì lợi nhuận âm khiến chỉ số này khó được diễn giải theo cách thông thường.
P/B có thể là một công cụ tham khảo khác, với điều kiện tài sản và vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp vẫn có chất lượng phù hợp. Nhưng nếu thua lỗ kéo dài làm hao hụt vốn chủ sở hữu, giá trị sổ sách có thể giảm thì P/B cũng không còn là điểm tựa định giá đáng tin cậy
Tuy nhiên, triển vọng tốt không thể chỉ được khẳng định bằng việc doanh nghiệp đang đầu tư nhiều. Nhà đầu tư vẫn cần đánh giá thực chất tài sản và khả năng phát triển của hoạt động kinh doanh.
Nhóm 3: Doanh nghiệp có tài sản tương đối thanh khoản
Với những doanh nghiệp sở hữu tài sản có khả năng định giá và chuyển đổi thành tiền tương đối thuận lợi, P/B có thể hỗ trợ việc đánh giá giá trị tài sản của doanh nghiệp.
Trong một số trường hợp, nhà đầu tư có thể quan tâm đến những doanh nghiệp có giá trị tài sản đáng kể so với mức định giá thị trường.
Tuy nhiên, khả năng thanh lý thực tế và giá trị có thể thu hồi cần được xem xét, không nên mặc định rằng giá trị ghi trên sổ sách chính là số tiền có thể thu về.
3. Vậy khi nào không nên áp dụng P/B một cách máy móc?
Với doanh nghiệp bán lẻ, doanh nghiệp có nhiều hàng tồn kho hoặc doanh nghiệp sở hữu lượng lớn tài sản cố định, giá trị sổ sách có thể không phản ánh đầy đủ giá trị kinh tế thực tế.
Tài sản có thể bị giảm giá, xuống cấp, khó thanh lý hoặc không còn tạo ra hiệu quả như kỳ vọng.
Trước khi hỏi P/B bao nhiêu là rẻ, hãy hỏi doanh nghiệp đang sở hữu những tài sản gì và chất lượng của chúng ra sao.
Tham khảo thêm: Áp dụng các nguyên lý quản trị rủi ro
4. Tổng kết
Trên đây là toàn bộ nội dung AzFin muốn gửi đến NĐT. Hy vọng rằng những nội dung này sẽ giúp ích cho NĐT trong quá trình đầu tư.
Hãy theo dõi AzFin thường xuyên vì AzFin luôn đem lại những bài viết thú vị và nhiều bài học bổ ích về đầu tư.
Tham gia ngay Group Đầu tư giá trị của AzFin Việt Nam để có thể nhận các bản tin đầu tư chất lượng.
Liên hệ với AzFin theo các thông tin dưới đây:
- Hotline: 0936 322 525
- Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
- Youtube: Chứng khoán TV AzFin Việt Nam
- Zalo Official AzFin Việt Nam: AzFin Việt Nam
- Tiktok: chungkhoanazfin
- Cộng đồng Tích sản Cổ phiếu: https://tichsancophieu.vn/
- Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/
