Doanh nghiệp phá sản sẽ được xử lý như thế nào?

Khi một doanh nghiệp đối diện với nguy cơ phá sản, nó phải đối mặt với nhiều thách thức và quyết định quan trọng. Trong bài viết này, AzFin sẽ xem xét cách các doanh nghiệp có thể xử lý tình huống phá sản, từ việc tìm cách tái cơ cấu tài chính đến quá trình giải thể. Liệu cổ đông có mất trắng nếu doanh nghiệp thực sự phá sản?

1. Phá sản là gì?

Tại Điều 4 Luật Phá sản 2014 có quy định, phá sản là tình trạng mà một doanh nghiệp hoặc hợp tác xã không còn khả năng thanh toán các khoản nợ của mình và đã bị Tòa án nhân dân ra quyết định tuyên bố phá sản. Điều này xảy ra khi hai điều kiện sau được đáp ứng:

• Mất khả năng thanh toán: Doanh nghiệp không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.
• Quyết định tòa án: Tòa án phải ra quyết định tuyên bố phá sản; tức là, doanh nghiệp không được tự tuyên bố phá sản.

Thủ tục phá sản là một quá trình tư pháp được áp dụng để giải quyết tình trạng mất khả năng thanh toán của doanh nghiệp hoặc hợp tác xã.

2. Công ty TNHH phá sản thì sẽ như thế nào?

Căn cứ theo Điều 47, 50 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định. Các thành viên cần góp vốn cho công ty theo số lượng và loại tài sản đã cam kết khi đăng ký thành lập doanh nghiệp, và họ phải hoàn tất việc góp vốn trong vòng 90 ngày kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Thời gian này không bao gồm thời gian vận chuyển, nhập khẩu tài sản góp vốn, và thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến việc chuyển quyền sở hữu tài sản. Trong thời hạn này, các thành viên sẽ có các quyền và nghĩa vụ tương ứng với tỷ lệ phần vốn góp mà họ đã cam kết.

Các thành viên chưa thực hiện việc góp vốn hoặc chưa đủ vốn theo cam kết sẽ phải chịu trách nhiệm tương ứng với tỷ lệ phần vốn góp đã cam kết đối với các nghĩa vụ tài chính của công ty mà đã phát sinh trong thời gian trước ngày công ty thực hiện thay đổi vốn điều lệ và tỷ lệ phần vốn góp của các thành viên.

3. Công ty cổ phần phá sản ai chịu trách nhiệm?

Theo quy định của pháp luật doanh nghiệp 2020, trong thời hạn từ ngày công ty nhận được Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đến ngày cuối cùng phải thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua, số phiếu biểu quyết của các cổ đông sẽ được tính dựa trên số cổ phần phổ thông đã được đăng ký mua. Cổ đông nào chưa thanh toán hoặc chưa thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua sẽ phải chịu trách nhiệm tương ứng với tổng mệnh giá của các cổ phần đã đăng ký mua đối với các nghĩa vụ tài chính của công ty mà đã phát sinh trong thời hạn trước ngày công ty thực hiện điều chỉnh vốn điều lệ.

Khi một công ty cổ phần phá sản, công ty sẽ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của công ty đối với các khoản nợ của công ty. Theo đó, cổ đông trong công ty cổ phần cũng sẽ phải chịu trách nhiệm tương ứng với số cổ phần đã mua hoặc đăng ký mua trong việc thực hiện các nghĩa vụ tài sản của công ty khi phá sản.

4. Doanh nghiệp phá sản cổ đông có mất trắng?

Theo điều 54 luật phá sản năm 2014, khi công ty bị làm thủ tục phá sản thì thứ tự tài sản sẽ được phân chia như sau:

• Chi phí phá sản
• Các khoản liên quan đến công nhân viên
• Các khoản vay nhằm mục đích phục hồi kinh doanh của doanh nghiệp
• Các khoản nghĩa vụ với nhà nước
• Các chủ nợ (không/có) tài sản đảm bảo
• Cổ đông của doanh nghiệp

Các cổ đông của doanh nghiệp sẽ là người xếp cuối cùng trong danh sách này. Chính vì thế, doanh nghiệp khó khăn đến mức phải phá sản thì cổ đông gần như là không còn gì.

Ví dụ:

Điển hình như trường hợp phá sản của tập đoàn Đức Long Gia Lai vì doanh nghiệp mất khả năng thanh toán. Theo quyết định trong 30 ngày kể từ ngày 9/10/2023 chủ nợ phải gửi giấy đòi nợ cho thẩm phán để tiến hành thủ tục phá sản. Giấy đòi nợ sẽ phải thể hiện ẽo ràng các thông tin bắt buộc. Kèm theo là các tài liệu chứng minh về các khoản nợ. Sau khi thời hạn 30 kết thúc, toà án sẽ căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ phá sản để giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật.

Do đó, nếu sau 30 ngày mà chủ nợ đã nộp đầy đủ giấy tờ và tòa án ra quyết định phá sản với DLG thì tính trên tài sản của DLG và các khoản nghĩa vụ nợ,… thì gần như là cổ đông của DLG sẽ không còn gì nếu doanh nghiệp này quyết định phá sản.

5. Sự khác biệt giữa phá sản và giải thể doanh nghiệp

Sự khác biệt giữa giải thể doanh nghiệp và phá sản doanh nghiệp là quan trọng trong quá trình quản lý và phân định tình trạng của doanh nghiệp. Dưới đây là sáu điểm quan trọng để phân biệt giữa hai hình thức này:

Một là, lý do giải thể và phá sản doanh nghiệp:

• Giải thể có rất nhiều lý do và nó rộng hơn nhiều so với lý do phá sản.
• Phá sản chỉ xảy ra khi doanh nghiệp không thể thanh toán nợ trong thời hạn ba tháng kể từ ngày đến hạn.

Hai là, tính chất của thủ tục giải thể và thủ tục phá sản doanh nghiệp:

• Thủ tục giải thể là thủ tục hành chính và được quy định tại Luật Doanh nghiệp.
• Thủ tục phá sản doanh nghiệp là thủ tục tư pháp và được quy định tại Luật Phá sản.

Ba là, chủ thể quyết định việc giải thể và phá sản doanh nghiệp:

• Giải thể doanh nghiệp có thể do chủ sở hữu hoặc các chủ sở hữu quyết định.
• Phá sản doanh nghiệp là quyết định của Tòa án.

Bốn là, điều kiện giải thể doanh nghiệp và phá sản doanh nghiệp:

• Đối với giải thể doanh nghiệp, doanh nghiệp cần đảm bảo thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác.
• Đối với phá sản doanh nghiệp, không phải lúc nào cũng cần thanh toán hết các khoản nợ; các chủ nợ sẽ được thanh toán dựa trên tài sản còn lại của doanh nghiệp.

Năm là, hậu quả pháp lý của việc giải thể và phá sản doanh nghiệp:

• Giải thể dẫn đến chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp và doanh nghiệp bị xóa tên trong sổ đăng ký doanh nghiệp.
• Phá sản không nhất thiết dẫn đến chấm dứt hoạt động; doanh nghiệp vẫn có cơ hội phục hồi hoạt động kinh doanh.

Sáu là, thái độ của Nhà nước đối với người quản lý, điều hành doanh nghiệp:

• Pháp luật không đặt ra hạn chế quyền tự do kinh doanh của người quản lý, điều hành trong trường hợp giải thể, trong khi trong trường hợp phá sản, có thể có hạn chế.

6. Kết luận

Tóm lại, trong tình huống doanh nghiệp phá sản, cổ đông không nhất thiết phải mất trắng hoàn toàn. Mọi người nên tìm hiểu về quyền và lợi ích của họ trong quá trình phá sản. Việc tham gia tích cực vào quá trình tái cơ cấu hoặc đàm phán có thể giúp cổ đông bảo vệ tài sản của họ. Điều quan trọng là luôn cân nhắc và tư vấn từ luật sư hoặc chuyên gia tài chính để đảm bảo quyền lợi của mình được bảo vệ tốt nhất trong tình huống phá sản.

******************************

Tham gia ngay Group Đầu tư giá trị của AzFin Việt Nam để có thể nhận các bản tin đầu tư chất lượng.

Liên hệ với AzFin theo các thông tin dưới đây: 

• Hotline: 096 249 86 39
• Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
• Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
• Zalo Official AzFin Việt Nam: https://zalo.me/1723747511285646453
• Tiktok: https://www.tiktok.com/@chungkhoanazfin
• Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/