CAPEX là gì? Ứng dụng CAPEX trong chứng khoán

Capex là gì

Thị trường chứng khoán luôn có những biến động phức tạp và nhà đầu tư cần có những nhận định chính xác để đầu tư sinh lời. CAPEX là một thuật ngữ thường được sử dụng trong phân tích và định giá cổ phiếu. Vậy CAPEXcó nghĩa là gì? Chỉ số CAPEX có ý nghĩa gì và được xác định như thế nào? Các bài viết sau của AzFin.vn sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ về Capex và ứng dụng của nó để phân tích định giá cổ phiếu hiệu quả nhất.

1. CAPEX có nghĩa là gì ?

CAPEX (Capital Expenditure) là khái niệm chỉ chi phí đầu tư vào tài sản cố định như nhà xưởng, máy móc, thiết bị. Các khoản đầu tư CAPEX có thể được sử dụng để mua tài sản cố định mới nhằm mở rộng sản xuất, sửa chữa tài sản cố định bị hư hỏng hiện có và nâng cao hiệu quả hoạt động của tài sản cố định. CAPEX được coi là chỉ tiêu quan trọng phản ánh dòng tiền đầu tư TSCĐ của doanh nghiệp.

CAPEX được coi là chỉ tiêu quan trọng phản ánh dòng tiền đầu tư TSCĐ của doanh nghiệp.

2. Các đặc điểm của CAPEX là gì?

Chi phí CAPEX phải được vốn hóa và khấu hao trong suốt thời gian sử dụng hữu ích dự kiến ​​của tài sản cố định. Nếu CAPEX được sử dụng để duy trì hoạt động, doanh nghiệp phải khấu trừ toàn bộ vào năm phát sinh.

  • Đầu tư vốn đầu tư thường có giá trị cao hoặc quy mô lớn hoặc cả hai. Những tài sản này thường sẽ được sử dụng trong nhiều năm và có thể trở thành tài sản cố định.

  • Chi tiêu vốn là một khoản đầu tư dài hạn không thể thu hồi ngay lập tức mà cần có thời gian để phát huy tác dụng. Tài sản cố định mất đi một số giá trị sau mỗi kỳ kế toán do chi phí vốn giảm.

  • Chi tiêu vốn phải được xác định và ghi lại trong các loại khác nhau tùy theo loại tài sản. Ví dụ: chi phí mua bất động sản, chi phí đầu tư máy móc thiết bị, nhà xưởng, v.v.

  • Tùy thuộc vào lĩnh vực hoạt động, giá trị của CAPEX sẽ khác nhau. Ví dụ: công nghiệp chế tạo, khai khoáng, nông nghiệp… Trong đó, viễn thông, khai thác dầu mỏ và chế tạo có chỉ số chi tiêu vốn cao nhất.

Các đặc điểm của CAPEX là gì?

3. Ý nghĩa của CAPEX trong chứng khoán

Chỉ số CAPEX cho phép các nhà đầu tư xác định số tiền mà một doanh nghiệp đang đầu tư vào sản xuất, bảo trì và tăng trưởng. Trong trường hợp bình thường, CAPEX sẽ chiếm tỷ trọng quan trọng trong dòng tiền đầu tư của mỗi đơn vị.

Đánh giá uy tín, quy mô và hiệu quả hoạt động của một doanh nghiệp dựa trên tỷ lệ chi tiêu vốn trên dòng tiền. Đặc biệt, các công ty có lợi thế cạnh tranh dài hạn thường sẽ tái đầu tư một tỷ lệ nhỏ lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh vào tài sản cố định để duy trì vị thế của mình trong khi vẫn duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

So sánh các chỉ số CAPEX sẽ giúp nhà đầu tư đánh giá cổ phiếu:

  • Tỷ lệ CAPEX/lợi nhuận sau thuế trong vòng đời tài sản càng thấp thì doanh nghiệp càng cạnh tranh.

  • Tỷ lệ CFO (dòng tiền từ hoạt động kinh doanh)/CAPEX cho thấy khả năng đáp ứng các khoản đầu tư tài sản cố định của công ty. Giá trị CFO/CAPEX càng lớn thì khả năng tài chính của doanh nghiệp càng cao.

Ngoài ra, nhà đầu tư cũng cần phải xem xét CAPEX được sử dụng như thế nào. Trong đó, chi phí đầu tư TSCĐ được chia thành hai loại:

  • Chi phí bảo trì: Khoản đầu tư tối thiểu cần thiết để duy trì hoạt động kinh doanh ổn định.

  • Vốn đầu tư tăng trưởng: Mức đầu tư cho phép doanh nghiệp mở rộng quy mô, tiếp cận khách hàng và tạo ra năng lượng sản xuất đáng kể cho tăng trưởng.

Ý nghĩa của CAPEX trong chứng khoán

Đọc ngay: Lợi nhuận gộp là gì? Công thức tính lợi nhuận gộp

4. Cách tính Capex

Các nhà đầu tư dựa vào chi tiêu vốn để đánh giá tiềm năng và khả năng tăng trưởng của cổ phiếu. Bạn cần sử dụng dữ liệu từ báo cáo thu nhập và bảng cân đối kế toán để xác định chi phí đầu tư CAPEX của mình.

Chi phí khấu hao được xác định từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

Xác định số dư hàng hóa, nhà xưởng, thiết bị (PP&E) từ bảng cân đối kế toán. Sau đó, xác định chênh lệch giữa số dư PP&E của kỳ trước và kỳ sau.

Tỷ lệ CAPEX = PP&E + Khấu hao hiện tại

Lưu ý: Khi tính chi phí đầu tư vốn, tất cả các giá trị phải được xác định cho cùng một giai đoạn hiện tại.

Các nhà đầu tư cũng có thể theo dõi chỉ số vốn đầu tư trong phần “Dòng tiền từ hoạt động đầu tư” trong báo cáo tài chính của công ty.

Xem ngay: Lợi nhuận ròng là gì? Vai trò và cách tính lợi nhuận ròng

5. Doanh nghiệp nào phù hợp để đánh giá CAPEX?

Nhà đầu tư cần lưu ý rằng vốn đầu tư dành cho các mô hình kinh doanh thâm dụng vốn, tức là các công ty sản xuất, tiện ích, dầu khí, vận tải… vì mô hình kinh doanh của họ phụ thuộc nhiều vào đầu tư tài sản cố định để tạo ra doanh thu. Do đó, chi phí đầu tư CAPEX của họ chiếm phần lớn tổng chi phí.

Ngược lại, các công ty hàng tiêu dùng, dịch vụ và công nghệ thường ít thâm dụng vốn hơn vì tài sản của họ tập trung vào giá trị thương hiệu, kênh phân phối, hệ thống công nghệ và nguồn nhân lực. CAPEX không nên được sử dụng để phân tích các doanh nghiệp trong các ngành này.

6. CAPEX bao nhiêu là tốt

Việc đánh giá CAPEX bao nhiêu là tốt nên dựa trên các yếu tố sau:

  • Giai đoạn phát triển kinh doanh: Thông thường, một doanh nghiệp trong giai đoạn đầu tư mới hoặc mở rộng dự án đòi hỏi dòng tiền đáng kể để xây dựng, mua mới hoặc nâng cấp nhà máy và máy móc. Nếu doanh nghiệp đang trong giai đoạn ổn định sản xuất thì chủ yếu chi tiền sửa chữa tài sản cố định.

  • Năng lực tài chính: Phương án đầu tư CAPEX giúp nhà đầu tư đánh giá tính khả thi của dự án kết hợp với đánh giá tương quan về năng lực tài chính của doanh nghiệp. Một số dự án nhất định có thể bị gián đoạn trong quá trình thực hiện dự án do không đủ khả năng tài chính để trang trải CAPEX.

  • Biên lợi nhuận gộp: Đối với các công ty sản xuất, việc tái đầu tư CAPEX là rất cần thiết. Nâng cấp quy mô sản xuất, nâng cao hiệu suất máy móc không chỉ giúp tăng sản lượng hàng hóa mà còn giúp tăng tỷ suất lợi nhuận gộp. Nếu bạn tiếp tục đầu tư vào CAPEX nhưng tỷ suất lợi nhuận gộp không được cải thiện, khoản đầu tư sẽ không hiệu quả, thậm chí nó sẽ ăn mòn lợi nhuận và tiền mặt của công ty.

  • Lợi nhuận sau thuế: Theo nhà đầu tư tài ba Warren Buffett, các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh dài hạn so với các đối thủ khác thường chỉ cần đầu tư một tỷ lệ nhỏ lợi nhuận hàng năm vào đầu tư tài sản cố định (CAPEX) để duy trì vị thế và bản thân doanh nghiệp.

Capex bao nhiêu là tốt

Việc so sánh CAPEX với lợi nhuận sau thuế thường được thực hiện bằng cách tính tổng CAPEX mà doanh nghiệp sử dụng trong khoảng thời gian 7-10 năm và so sánh với tổng lợi nhuận sau thuế trong cùng thời kỳ.

Nếu như:

  • Tổng vốn đầu tư < 50% lợi nhuận sau thuế: Đây là dấu hiệu tốt cho thấy doanh nghiệp có thể có lợi thế cạnh tranh.

  • Nếu con số dưới 25%, đó là một doanh nghiệp tuyệt vời với lợi thế cạnh tranh rất lớn. Nhà đầu tư có thể cân nhắc để đầu tư.

Capex là điều mà Warren Buffett coi là phần quan trọng nhất khi đánh giá dòng tiền của các hoạt động đầu tư của một doanh nghiệp. CAPEX rất dễ tính toán và có thể giúp các nhà đầu tư hiểu chính xác dòng tiền đầu tư vào tài sản cố định của công ty. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý các đặc điểm của CAPEX để sử dụng hiệu quả trong phân tích hoạt động kinh doanh.

Chi phí vốn, CAPEX là thước đo mà nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp sử dụng để đánh giá tiềm năng của một cổ phiếu. Để đánh giá chính xác chỉ tiêu quan trọng này, đồng thời tiến hành phân tích, đánh giá chính xác thị trường chứng khoán. Hi vọng những gì mà AzFin chia sẻ trên có thể giúp bạn đọc hiểu được CAPEX là gì và các yếu tố liên quan đến chi phí sử dụng vốn để từ đó có những đánh giá và đầu tư hiệu quả nhất.

Tìm hiểu thêm: Phân biệt giữa Biên lợi nhuận gộp và Biên lợi nhuận ròng

________

Xem thêm các dịch vụ khác của AzFin: 

Related posts

Hiểm họa trong đầu tư mà không chuyên gia nào cho bạn biết (Phần 1)

Nguyên tắc phân bổ danh mục theo ngành và theo cổ phiếu

Đầu tư cổ phiếu khó hay dễ?