Tỷ phú đến từ hư không và lỗ hổng của thị trường tài chính

1. Tỷ phú đến từ hư không

1.1. Tỷ phú đến từ hư không là gì?

Tỷ phú đến từ hư không là một thuật ngữ chỉ những người giàu có nhưng không có nguồn gốc rõ ràng hoặc không được công khai. Thuật ngữ này thường được sử dụng để chỉ những người giàu có đến từ các nước đang phát triển hoặc những người giàu có đến từ các lĩnh vực không rõ ràng.

Đây là thuật ngữ bắt nguồn từ Nga để chỉ những người tỷ phú bắt đầu từ tay trắng.

ĐỌC THÊM: Người đàn ông trở thành đại gia sau khi bỏ quên tài khoản chứng khoán 15 năm

1.2. Sự xuất hiện của các tỷ phú đến từ hư không

Sự xuất hiện của các tỷ phú đến từ hư không bắt đầu sau quá trình Liên Xô sụp đổ, chính trị Nga bước vào thời kỳ khủng hoảng, nền kinh tế hỗn loạn.

Lợi dụng tình hình đó, một số nhà đầu tư đã tận dụng mối quan hệ của mình, vay vốn các ngân hàng và tiến hành mua lại cổ phần của các ngân hàng nhà nước lớn với giá bèo bọt…. Sau đó lấy tiền từ các ngân hàng đã mua để trả lại ngân hàng sau một thời gian thì họ đã trở thành những tỷ phú đô la giàu nứt hố đổ vách bất chấp người dân hay nền kinh tế vẫn khó khăn.

Ví dụ: Các tỷ phú có thể mua những công ty giàu, những tập đoàn của nhà nước với giá chỉ gấp khoảng 2 lần lợi nhuận. Sau đó, khi thâu tóm được những tập đoàn đó họ chỉ cần mua 30 – 50% là đã đủ thâu tóm. Thế thì chỉ cần một năm làm ra lợi nhuận là họ đã thu hồi được cái lượng vốn đó và trả lại cho ngân hàng đó. 

Để làm được những điều đó thì trong đầu họ luôn luôn đi trước vấn đề và đọc được suy nghĩ cũng như là tư duy của đám đông từ đó lợi dụng những kẽ hở đó để làm giàu đó chỉ là một chiêu thức thôi bên cạnh đó còn rất nhiều các chiêu thức khác. 

ĐỌC THÊM: Thao túng thị trường chứng khoán là gì?

2. Thị trường tài chính là gì?

2.1. Khái niệm thị trường tài chính

Thị trường tài chính là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch, mua bán tài sản chính như cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ và hàng hóa. Thị trường tài chính có vai trò quan trọng trong việc huy động và sử dụng các nguồn tài chính trong và ngoài nước. Nó cũng góp phần thúc đẩy và nâng cao hiệu quả sử dụng tài chính.

2.2. Đặc điểm của thị trường tài chính

Thị trường tài chính có nhiều đặc điểm khác nhau nhưng một số đặc điểm cơ bản bao gồm:

• Thị trường tài chính là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch, mua bán tài sản chính như cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ và hàng hóa.
• Tài sản chính ở đây là những công cụ tài chính hay tài sản vô hình.
• Giá trị của tài sản chính không phụ thuộc vào bản chất của nó, mà phụ thuộc vào các mối quan hệ tài chính.
• Thị trường tài chính có vai trò quan trọng trong việc huy động và sử dụng các nguồn tài chính trong và ngoài nước.

XEM THÊM: Cách kiếm tiền từ đầu tư cổ phiếu cho người mới

2.3. Ưu điểm và nhược điểm thị trường tài chính

Ưu điểm	Nhược điểm
Thị trường tài chính cung cấp các cơ hội đầu tư khác nhau, bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa, tiền tệ và tài sản khác, giúp nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục đầu tư và tìm kiếm lợi nhuận.	Đầu tư vào thị trường tài chính luôn tiềm ẩn rủi ro, vì giá cả và giá trị tài sản có thể biến đổi không đoán trước được. Nhà đầu tư cần có kiến thức và kỹ năng phân tích thị trường để đưa ra quyết định đầu tư chính xác.
Thị trường tài chính cung cấp sàn giao dịch và cơ chế mua bán, giúp tăng cường thanh khoản của các tài sản. Nhờ đó, người tham gia thị trường có thể dễ dàng mua và bán tài sản theo nhu cầu.	Thị trường tài chính có thể trải qua biến động giá cả lớn trong thời gian ngắn hạn hoặc dài hạn, khiến cho giá trị tài sản có thể tăng giảm đáng kể. Điều này tạo ra sự không chắc chắn và rủi ro cho nhà đầu tư.
Thị trường tài chính được quản lý và giám sát chặt chẽ, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình giao dịch. Thông tin về giá cả, doanh nghiệp và tài sản được công bố công khai, giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định dựa trên cơ sở thông tin rõ ràng.	Thị trường tài chính rất nhạy cảm với các yếu tố kinh tế và chính trị. Biến động trong tình hình kinh tế, chính sách tiền tệ, sự thay đổi chính sách của chính phủ có thể ảnh hưởng mạnh đến thị trường tài chính và giá trị tài sản.
Thị trường tài chính cung cấp các công cụ phái sinh như hợp đồng tương lai và quyền chọn, giúp nhà đầu tư và doanh nghiệp bảo vệ mình khỏi rủi ro lạm phát và biến động giá.	Mặc dù thị trường tài chính đòi hỏi mức độ minh bạch cao, nhưng vẫn có thể xảy ra các hành vi gian lận, giao dịch nội gián và thông tin sai lệch. Điều này có thể gây tổn hại đáng kể cho các nhà đầu tư và gây mất lòng tin vào thị trường tài chính.
Thị trường tài chính là nơi huy động vốn từ nhà đầu tư và phân phối vào các dự án đầu tư. Qua đó, thị trường tài chính góp phần hỗ trợ phát triển kinh tế và xã hội.	Thị trường tài chính có thể chịu tác động nặng nề từ các sự kiện không ổn định và khủng hoảng tài chính toàn cầu. Sự sụp đổ của thị trường tài chính có thể lan rộng và gây ra hệ lụy lớn cho kinh tế và xã hội.

XEM THÊM: 5 bước tự xây dựng danh mục đầu tư chứng khoán

3. Những tỷ phú đến từ hư không nổi tiếng trên thế giới

3.1. Boris Berezovsky

Boris Berezovsky (1946-2013) là một tỷ phú Nga và là một trong những người giàu nhất Nga trong những năm 1990. Ông đã kiếm được tài sản từ ngành công nghiệp ô tô và truyền thông. Một trong những lời giải thích cho sự giàu lên nhanh chóng của Boris Berezovsky là ông ta đã kết hợp được với Zero Motorcycles của Mỹ và lợi dụng danh tiếng của hãng để kêu gọi thành lập hãng ô tô lớn và vẽ ra những kế hoạch tham vọng. Để từ đó bán cổ phần, cổ phiếu ra bên ngoài cho người dân với giá cao. Nhưng đến cuối dùng, dự án lại không được thực thi và hiển nhiên tiền chảy hết về túi của  Boris Berezovsky.

3.2. Roman Abramovich

Roman Abramovich (sinh năm 1966) là một tỷ phú Nga nổi tiếng và được biết đến nhiều nhất với vai trò là chủ tịch CLB bóng đá Chelsea ở Anh. Ông là một nhà đầu tư kinh doanh thành công và đã kiếm được tài sản chủ yếu từ ngành dầu mỏ và đầu tư. Roman Abramovich được xếp hạng là một trong những người giàu nhất Nga và thế giới.

3.3. Khodorkovsky

Mikhail Khodorkovsky (sinh năm 1963) là một tỷ phú Nga trước đây và cựu chủ tịch của công ty dầu mỏ Yukos, một trong những công ty dầu mỏ lớn nhất của Nga. Tuy nhiên, ông đã bị bắt và kết án sau khi xung đột với chính phủ Nga và được coi là một trường hợp nổi tiếng về chính trị và kinh doanh ở Nga.

3.4. Usmanov

Alisher Usmanov (sinh năm 1953) là một tỷ phú Nga và được biết đến là một nhà đầu tư và doanh nhân thành công. Ông đã đầu tư trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau như thép, viễn thông và công nghệ. Alisher Usmanov đã xếp hạng trong danh sách những người giàu nhất Nga và thế giới.

4. Tỷ phú đến từ hư không và chiêu trò trên thị trường tài chính

4.1. Bán giấy lộn rồi trốn tránh trách nhiệm

Trong khoảng thời gian 1993-1994, ở Nga có một vụ thể hiện rõ cách móc túi của người Nga liên quan đến AVVA, đó là sự hợp tác giữa Boris Berezovsky và Nikolai Glushkov, giám đốc tài chính của AvtoVAZ.

Berezovsky hợp tác với AvtoVAZ để thành lập Công ty Cổ phần AVVA, một liên doanh nhằm cách mạng hóa nền kinh tế Nga. Công ty được miêu tả là một liên doanh thần thánh giữa AvtoVAZ và General Motors, được trang bị máy móc tối tân. Nó thậm chí còn được so sánh với Volkswagen, tượng trưng cho phép màu kinh tế sau Thế chiến II của Đức. Chiến dịch quảng cáo hoành tráng của Berezovsky tuyên bố rằng AVVA sẽ làm trẻ hóa nền kinh tế Nga và cải thiện phúc lợi của toàn bộ người dân.

Chiến dịch quảng cáo rầm rộ bắt đầu vào tháng 10 năm 1993 và AVVA đã nhận được những ưu đãi đáng kể về thuế. Tuy nhiên, các sự kiện sau đó đã trở nên cay đắng đối với nhiều người. AVVA đã phát hành 300 triệu séc như một phần của dự án phát triển trị giá khoảng 800-900 triệu USD.

Tháng 12 năm 1993, AVVA bắt đầu bán chứng chỉ, giá 7 USD (tương đương 10.000 RUB). Những giấy chứng nhận này là vô thời hạn và chỉ có thể được đổi thành tiền mặt hoặc cổ phiếu sau khi nhà máy sản xuất ô tô mới được xây dựng. Những người có chứng chỉ cũng được hứa hẹn có cơ hội tham gia xổ số, nơi họ có thể giành được hàng nghìn ô tô AvtoVAZ mới trị giá 5.000-7.000 đô la mỗi chiếc.

Chiến dịch quảng cáo hấp dẫn đã thuyết phục nhiều người rằng nhà máy sẽ được xây dựng trong tương lai, khiến họ nhiệt tình tham gia. Hàng chục nghìn người Nga đã mua chứng chỉ AVVA.

XEM THÊM: Lịch sử nói gì? – John Law và bong bóng Mississippi Company, 1720 (Kỳ 1)

Tuy nhiên, vào năm 1994, General Motors đã rút khỏi dự án AVVA do lo ngại về tình trạng tham nhũng tại AvtoVAZ. Đến thời điểm này, chỉ có 50 triệu USD giá trị chứng chỉ được bán ra, số tiền này không đủ để khởi công xây dựng nhà máy. Đến cuối năm 1994, các chứng chỉ AVVA đã mất gần hết giá trị.

Đầu năm 1995, Berezovsky mạnh dạn tuyên bố rằng AVVA đã không huy động đủ vốn cần thiết để xây dựng dây chuyền lắp ráp mới và sẽ bị giải thể.

Hậu quả là hàng chục triệu USD đầu tư vào AVVA tan biến như bong bóng. Trong khi đó, Berezovsky và Nikolai Glushkov đã bí mật thu lợi từ công ty AVVA trong quá trình hoạt động, tích lũy một số tiền đáng kể để thúc đẩy tham vọng của họ.

Glushkov, đóng vai trò là nội gián cho Berezovsky, đã đóng một vai trò mờ ám trong AvtoVAZ. Theo kế hoạch này, Glushkov chuyển sang một công ty khác.

4.2. Không sở hữu nhưng vẫn kiểm soát

John D. Rockefeller, một nhà tư bản giàu có nổi tiếng, từng có câu nói nổi tiếng: “Không sở hữu gì cả, kiểm soát mọi thứ“. Có vẻ như Berezovsky đã ghi nhớ ý tưởng này khi nghĩ ra các quỹ đầu tư nham hiểm của mình.

Berezovsky đã thành lập một số quỹ đầu tư để huy động vốn từ công chúng, đặc biệt là các nhà đầu tư nhỏ. Với số tiền này, ông ta tiến hành mua cổ phần của các công ty nhà nước đang bị bán tháo với giá thấp một cách vô lý.

Về cơ bản, ông ta sử dụng tiền của người dân để mua lại các công ty nhà nước có lãi, giúp ông ta kiểm soát hoàn toàn các nguồn tài chính của họ. Sau đó, tham nhũng sẽ xảy ra, chuyển tiền trực tiếp vào túi của Berezovsky và những người cộng sự của ông ta.

Để đảm bảo hoạt động diễn ra suôn sẻ, Berezovsky cần có sự hỗ trợ chính trị. Trên thực tế, hầu hết mọi doanh nhân, dù muốn hay không, đều phải tìm kiếm sự bảo vệ, thường được gọi là “chiếc ô”. Các chủ doanh nghiệp nhỏ thường tìm nơi ẩn náu dưới sự bảo trợ của các nhóm mafia địa phương, trong khi các tập đoàn lớn dựa vào các quan chức nhà nước.

Chiếc ô của Berezovsky là của Alexander Korzhakov, người đứng đầu cơ quan an ninh của Tổng thống Boris Yeltsin, được gọi là Cơ quan An ninh Tổng thống (PSB).

Korzhakov, được coi là người thân cận nhất của Yeltsin và thậm chí còn được gọi là “cái bóng của Tổng thống“, đã đóng vai trò cản trở cuộc điều tra của cảnh sát về vụ ám sát nhà báo và đạo diễn nổi tiếng, Vladislav Listyev, do Berezovsky dàn dựng.

Hơn nữa, vào cuối năm 1994, Korzhakov cử người của mình đi loại bỏ đối thủ cạnh tranh chính của Berezovsky, Vladimir Gusinsky.

XEM THÊM: Lịch sử nói gì? – John Law và bong bóng Mississippi Company, 1720 (Kỳ 2)

5. Kết luận

Những tỷ phú đến từ hư không làm nổi bật lỗ hổng của thị trường tài chính. Họ tận dụng những quỹ đầu tư mờ ám để thu lợi từ nhà đầu tư nhỏ lẻ. Mua cổ phiếu công ty nhà nước giá rẻ, họ nắm quyền kiểm soát tài chính. Thông qua tham nhũng, tiền chảy vào túi của tỷ phú và đồng bọn. Điều này cần sự ủng hộ chính trị, từ mafia đến quan chức. Sự tồn tại của tỷ phú hư không là một lỗ hổng nguy hiểm cho thị trường tài chính.

******************************

Tham gia ngay Group Đầu tư giá trị của AzFin Việt Nam để có thể nhận các bản tin đầu tư chất lượng.

Liên hệ với AzFin theo các thông tin dưới đây: 

• Hotline: 096 249 86 39
• Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
• Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
• Zalo Official AzFin Việt Nam: https://zalo.me/1723747511285646453
• Tiktok: https://www.tiktok.com/@chungkhoanazfin
• Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/