Mục lục bài viết
Lãi suất chiết khấu là một thuật ngữ tài chính được sử dụng bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Lãi suất chiết khấu được sử dụng để điều chỉnh chính sách tiền tệ của NHNN và có tác động trực tiếp đến lãi suất của các ngân hàng thương mại. Vậy lãi suất chiết khấu là gì? Hãy cùng AzFin tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
I. Lãi suất chiết khấu là gì?
Lãi suất chiết khấu (Interest Rates) là lãi suất mà Ngân hàng Nhà nước (NHNN) áp dụng cho các khoản vay ngắn hạn mà NHNN cung cấp cho các ngân hàng thương mại. Lãi suất chiết khấu được sử dụng để điều chỉnh chính sách tiền tệ của NHNN và có tác động trực tiếp đến lãi suất của các ngân hàng thương mại.
Lãi suất chiết khấu là lãi suất được áp dụng cho các khoản vay ngắn hạn mà NHNN cung cấp cho các ngân hàng thương mại. Lãi suất chiết khấu được tính trên cơ sở lãi suất tái chiết khấu của NHNN cộng với một khoản phí. Lãi suất tái chiết khấu là lãi suất mà NHNN áp dụng cho các khoản vay ngắn hạn mà NHNN cung cấp cho các tổ chức tín dụng khác.
Lãi suất chiết khấu (Interest Rates)
XEM THÊM: Lãi suất trái phiếu là gì? Cách thức tính lãi suất trái phiếu đơn giản
II. Công thức và ví dụ về lãi suất chiết khấu
Lãi suất chiết khấu có thể được tính bằng:
- Chi phí huy động vốn
- Trung bình trọng số chi phí vốn (Weight Average Cost of Capital – WACC)
1. Chi phí huy động vốn
Lãi suất chiết khấu có thể được tính theo chi phí huy động vốn của doanh nghiệp. Công thức tính như sau:
Lãi suất chiết khấu = Chi phí huy động vốn + Khoản phí
Trong đó:
- Chi phí huy động vốn là chi phí mà doanh nghiệp phải trả cho các nguồn vốn mà doanh nghiệp huy động được, bao gồm chi phí vay nợ, chi phí vốn chủ sở hữu và chi phí vốn tự có.
- Khoản phí là khoản phí mà các doanh nghiệp phải trả cho NHNN khi vay vốn.
Ví dụ: Giả sử một doanh nghiệp có chi phí vay nợ là 10%/năm, chi phí vốn chủ sở hữu là 15%/năm và chi phí vốn tự có là 12%/năm. Giả sử khoản phí mà doanh nghiệp phải trả cho NHNN khi vay vốn là 0,5%/năm. Như vậy, lãi suất chiết khấu của doanh nghiệp là:
Lãi suất chiết khấu = (10%/năm + 15%/năm + 12%/năm)/3 + 0,5%/năm = 12,33%/năm
2. Trung bình trọng số chi phí vốn (Weighted Average Cost of Capital)
Trung bình trọng số chi phí vốn (WACC) là chi phí sử dụng vốn trung bình của doanh nghiệp. WACC được tính toán dựa trên chi phí các nguồn vốn mà doanh nghiệp huy động được, bao gồm chi phí vay nợ, chi phí vốn chủ sở hữu và chi phí vốn tự có.
Công thức tính WACC như sau:
WACC = (W1 x r1 + W2 x r2 + W3 x r3) / (W1 + W2 + W3)
Trong đó:
- WACC là trung bình trọng số chi phí vốn của doanh nghiệp.
- W1, W2, W3 là tỷ trọng của các nguồn vốn trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp.
- r1, r2, r3 là chi phí của các nguồn vốn.
Vậy lãi suất chiết khấu có thể được tính theo WACC như sau:
Lãi suất chiết khấu = WACC + Khoản phí
Ví dụ: Giả sử một doanh nghiệp có chi phí vay nợ là 10%/năm, chi phí vốn chủ sở hữu là 15%/năm và chi phí vốn tự có là 12%/năm. Giả sử tỷ trọng vốn vay của doanh nghiệp là 30%, tỷ trọng vốn chủ sở hữu là 60% và tỷ trọng vốn tự có là 10%. Giả sử khoản phí mà doanh nghiệp phải trả cho NHNN khi vay vốn là 0,5%/năm. Như vậy, lãi suất chiết khấu của doanh nghiệp là:
WACC = (30% x 10%/năm + 60% x 15%/năm + 10% x 12%/năm) / 100% = 12,6%/năm
Lãi suất chiết khấu = 12,6%/năm + 0,5%/năm = 13,1%/năm
XEM THÊM: Công thức tính lãi xuất ngân hàng đơn giản, chính xác nhất
III. Ảnh hưởng của lãi suất chiết khấu đối với ngân hàng
Lãi suất chiết khấu có tác động trực tiếp đến lãi suất của các ngân hàng thương mại, từ đó ảnh hưởng đến chi phí vốn của các doanh nghiệp và nền kinh tế.
1. Đối với ngân hàng Thương mại
- Tác động đến chi phí huy động vốn
Lãi suất chiết khấu là một trong những thành phần quan trọng của chi phí huy động vốn của ngân hàng thương mại. Khi lãi suất chiết khấu tăng, chi phí huy động vốn của ngân hàng thương mại cũng tăng theo. Điều này có thể làm giảm lợi nhuận của ngân hàng thương mại và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của họ. Ngược lại, khi lãi suất chiết khấu giảm, chi phí huy động vốn của ngân hàng thương mại cũng giảm theo. Điều này có thể giúp ngân hàng thương mại tăng lợi nhuận và mở rộng hoạt động kinh doanh.
- Tác động đến lãi suất cho vay
Lãi suất chiết khấu là lãi suất cơ sở của hệ thống ngân hàng. Lãi suất cho vay của các ngân hàng thương mại thường được định giá dựa trên lãi suất chiết khấu của NHNN. Khi lãi suất chiết khấu tăng, lãi suất cho vay của các ngân hàng thương mại cũng tăng theo. Điều này có thể làm giảm nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và nền kinh tế. Ngược lại, khi lãi suất chiết khấu giảm, lãi suất cho vay của các ngân hàng thương mại cũng giảm theo. Điều này có thể thúc đẩy nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và nền kinh tế.
- Tác động đến hoạt động kinh doanh
Lãi suất chiết khấu có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ, khi lãi suất chiết khấu tăng, ngân hàng thương mại có thể phải giảm lãi suất huy động vốn để cạnh tranh với các ngân hàng khác. Điều này có thể làm giảm lợi nhuận của ngân hàng thương mại. Ngược lại, khi lãi suất chiết khấu giảm, ngân hàng thương mại có thể tăng lãi suất huy động vốn để thu hút thêm vốn. Điều này có thể làm tăng lợi nhuận của ngân hàng thương mại.
Ảnh hưởng của lãi suất chiết khấu đối với ngân hàng
XEM THÊM: Lãi suất huy động là gì? Mối quan hệ với nền kinh tế
2. Đối với ngân hàng Nhà nước
- Là công cụ điều tiết chính sách tiền tệ
Lãi suất chiết khấu là một trong những công cụ quan trọng của chính sách tiền tệ. Việc điều chỉnh lãi suất chiết khấu có thể tác động đến lãi suất của các ngân hàng thương mại, từ đó ảnh hưởng đến chi phí vốn của các doanh nghiệp và nền kinh tế.
- Tác động đến thanh khoản của hệ thống ngân hàng
Lãi suất chiết khấu là lãi suất cơ sở của hệ thống ngân hàng. Khi lãi suất chiết khấu giảm, ngân hàng thương mại sẽ có nhiều động lực để vay vốn từ NHNN. Điều này có thể giúp tăng thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Ngược lại, khi lãi suất chiết khấu tăng, ngân hàng thương mại sẽ có ít động lực để vay vốn từ NHNN. Điều này có thể làm giảm thanh khoản của hệ thống ngân hàng.
- Tác động đến giá trị của đồng tiền
Lãi suất chiết khấu có thể ảnh hưởng đến giá trị của đồng tiền. Khi lãi suất chiết khấu tăng, đồng tiền sẽ có xu hướng tăng giá. Ngược lại, khi lãi suất chiết khấu giảm, đồng tiền sẽ có xu hướng giảm giá.
ĐỌC THÊM: So sánh lãi suất ngân hàng hấp dẫn nhất cho nhà đầu tư
IV. Các yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất chiết khấu là gì?
Lãi suất chiết khấu được điều chỉnh bởi NHNN dựa trên các yếu tố sau:
1. Lạm phát
Lạm phát là sự gia tăng giá cả chung của hàng hóa và dịch vụ trong một nền kinh tế. Khi lạm phát tăng, NHNN có thể tăng lãi suất chiết khấu để giảm nhu cầu vay vốn và lạm phát. Ngược lại, khi lạm phát giảm, NHNN có thể giảm lãi suất chiết khấu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
2. Lượng cung – cầu của tiền tệ trên thị trường
Lượng cung và cầu của tiền tệ trên thị trường cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến lãi suất chiết khấu. Khi lượng cung tiền tệ trên thị trường tăng, NHNN có thể giảm lãi suất chiết khấu để hấp thụ lượng tiền dư thừa. Ngược lại, khi lượng cung tiền tệ trên thị trường giảm, NHNN có thể tăng lãi suất chiết khấu để thu hút thêm tiền vào hệ thống ngân hàng.
3. Chính sách tiền tệ của chính phủ
Chính sách tiền tệ của chính phủ cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến lãi suất chiết khấu. Khi chính phủ thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ, NHNN có thể tăng lãi suất chiết khấu để giảm nhu cầu vay vốn và lạm phát. Ngược lại, khi chính phủ thực hiện chính sách nới lỏng tiền tệ, NHNN có thể giảm lãi suất chiết khấu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
4. Rủi ro tín dụng
Rủi ro tín dụng là khả năng ngân hàng thương mại không thể thu hồi được nợ từ khách hàng vay. Khi rủi ro tín dụng tăng, NHNN có thể tăng lãi suất chiết khấu để bù đắp cho rủi ro này.
Các yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất chiết khấu là gì?
V. Kết luận
Lãi suất chiết khấu là một công cụ quan trọng của chính sách tiền tệ. Việc điều chỉnh lãi suất chiết khấu có thể tác động đến lãi suất của các ngân hàng thương mại, từ đó ảnh hưởng đến chi phí vốn và hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp.
******************************
Tham gia ngay Group Đầu tư giá trị của AzFin Việt Nam để có thể nhận các bản tin đầu tư chất lượng.
Liên hệ với AzFin theo các thông tin dưới đây:
- Hotline: 096 249 86 39
- Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
- Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
- Zalo Official AzFin Việt Nam: https://zalo.me/1723747511285646453
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@chungkhoanazfin
- Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/