Mục lục bài viết
Kính mời các quý anh chị nhà đầu tư cùng AzFin điểm qua những điểm tin chính về tình hình diễn biến tài chính kinh tế, chứng khoán trước giờ giao dịch hôm nay ngày 15/12/2022.
1. Điểm tin chứng khoán vĩ mô
– 2022: Năm đi lệch khỏi mọi tính toán của Fed
Bước sang năm 2022, ông Powell và các đồng nghiệp tại Fed đã dự báo sai nhiều vấn đề. Họ liên tục đánh giá thấp lạm phát và cho rằng lạm phát chỉ cao tạm thời. Điều này khiến họ bị chậm chân trong việc kiểm soát giá cả và sau đó phải mới vội vã tăng lãi suất với tốc độ nhanh nhất trong nhiều thập kỷ. Và cứ mỗi vài tháng, họ lại điều chỉnh mạnh dự báo về nền kinh tế, lạm phát, và thị trường lao động. Tuần này, các quan chức Fed đưa ra quyết định chính sách cuối cùng của năm 2022, dự kiến tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản, chậm hơn so với 4 lần nâng lãi gần đây. Đồng thời, Fed cũng sẽ công bố loạt dự báo mới về mức đỉnh của lãi suất và sẽ duy trì lãi suất cao trong bao lâu. Lãi suất Fed có thể vượt 5% năm sau trước khi họ ngừng nâng lãi suất.
Nhưng như những gì đã thể hiện trong năm 2022, các dự báo mới có thể nhanh chóng trở thành bằng chứng cho thấy quan chức Fed đang bối rối ra sao trong bối cảnh COVID. Hãy nhìn lại những dự báo của Fed cách đây 1 năm, bạn mới thấy thực tế lệch với dự báo đến nhường nào. Cuối 2021, họ dự định tăng lãi suất 3 lần năm 2022, đưa lãi suất lên 0.9%. Nhưng thực tế là họ gần như sẽ kết thúc năm nay với 7 lần tăng, đưa lãi suất cơ bản lên 4.25-4.5%. Lý do được đưa ra là lạm phát cao bất ngờ, cuộc chiến ở Ukraine và thị trường lao động thắt chặt đáng kể. Theo các lãnh đạo Fed, dự báo kinh tế đang trở nên khó khăn hơn. Việc tăng lãi suất cũng có độ trễ và không có gì chắc chắn về việc liệu nền kinh tế có đang hướng tới suy thoái hay tránh được trong gang tấc hay không.
Trong những giai đoạn bình thường – không có đại dịch hay chiến tranh – các dự báo sẽ không thay đổi nhiều. Nhưng 2022 đâu phải là giai đoạn bình thường. Những dự báo đầu tiên của năm được công bố vào tháng 3, khi Fed bắt đầu tăng lãi suất 25 điểm cơ bản, lần đầu kể từ đại dịch. Vào thời điểm đó, họ cho rằng năm 2022 sẽ cần 7 lần tăng lãi suất, tăng so với 3 lần tuyên bố vài tháng trước. Lạm phát sẽ ở mức 4.3%, còn kinh tế sẽ tăng trưởng 2.8%. Đến tháng 6, cuộc chiến ở Ukraine gây rối loạn thị trường năng lượng toàn cầu và đẩy lạm phát đi lên. Fed trở nên quyết liệt hơn trong cuộc chiến chống lạm phát và cho biết lãi suất có thể tăng lên 3.4%, điều chỉnh dự báo lạm phát lên 5.2%. Tăng trưởng giảm xuống còn 1.7% và tỷ lệ thất nghiệp có thể giảm nhẹ.
Những nhà quan sát Fed ngày càng cho rằng lãi suất sẽ lên trên 5% năm tới. Kể từ lần dự báo cuối cùng vào tháng 9 của Fed, bức tranh kinh tế đã xuất hiện nhiều yếu tố trái chiều: Lạm phát tăng tốc trong một tháng, sau đó hạ nhiệt vào tháng kế tiếp; thị trường lao động giảm tốc đôi chút nhưng vẫn rất “nóng”. Có thể ở lần dự báo trong cuộc họp tuần này, Fed sẽ cho thấy một sự điều chỉnh khác. Tháng trước, Chủ tịch Fed khu vực Boston Susan Collins nói rằng các số liệu gần đây đã có thể nâng mức đỉnh lãi suất lên cao hơn, nhưng Fed vẫn chưa tăng đến mức đó. Nhìn lại 1 năm qua, nền kinh tế đã không đi theo cách mà Fed mong đợi. Nhưng thông điệp của Powell từ cuối năm 2021 vẫn đúng, và có thể vẫn là dự đoán cho năm 2023, thậm chí xa hơn.
=>>> Nhận xét: Năm 2022 là năm khó khăn chung cho nền kinh tế toàn cầu với những diễn biến khó lường như Chiến tranh Nga-Ukraine, Chiến dịch Zero-COVID của Trung Quốc,… Các dự báo của nhiều tổ chức lớn trên thế giới từ đầu năm 2022 đã không tính đến những sự kiện khó lường trên.
– Samsung chưa thể thu hẹp khoảng cách với TSMC trên thị trường chip nhớ
Theo TrendForce, công ty theo dõi ngành công nghiệp bán dẫn, doanh thu Samsung trong lĩnh vực kinh doanh chip quý III/2022 đạt 5,5 tỷ USD, chiếm 15,5% thị trường toàn cầu. Thị phần của công ty cũng tăng nhẹ lên 16,4% trong quý II – lần đầu tiên sau hơn 2 năm. Trong khi đó, TSMC một lần nữa thể hiện sự thống trị áp đảo của mình với doanh thu khủng 20,16 tỷ USD, chiếm 56,1% thị trường toàn cầu trong quý III. Các số liệu được TrendForce công bố cho thấy khoảng cách trên thị trường giữa 2 tập đoàn đã bị nới rộng lên 40,6 điểm phần trăm trong quý III, cao hơn khoảng cách 37,3 điểm phần trăm trong quý I và 37 điểm phần trăm trong quý II. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá trị đồng won của Hàn Quốc suy yếu so với đồng USD, trong khi tốc độ tăng trưởng của TSMC luôn có xu hướng cao hơn.
Bắt đầu từ quý IV năm nay, hoạt động kinh doanh chip toàn cầu được dự báo sẽ kết thúc chuỗi xu hướng tăng kéo dài 2 năm, chủ yếu là do nhu cầu sụt giảm. Trước tình trạng này, TSMC tích cực mở rộng đầu tư tăng công suất. Vào ngày 6/12, hãng còn tổ chức buổi lễ tiếp nhận thiết bị sản xuất chip tại Arizona, với khách mời tham dự là Tổng thống Mỹ Joe Biden và Giám đốc điều hành Apple Tim Cook, đồng thời tuyên bố sẽ tăng đầu tư vào các nhà máy tại Mỹ lên 40 tỷ USD, tức gấp 3 lần các khoản đầu tư trước đó.
Mới đây nhất, TSMC tuyên bố chuẩn bị đầu tư vào nhà máy trị giá hàng tỷ USD khác ở Arizona, theo WSJ. Một nhà máy bán dẫn tiên tiến ở phía bắc Phoenix theo đó sẽ được xây dựng, nằm ngay cạnh nhà máy chip mà công ty đã cam kết hồi năm 2020. Quy mô khoản đầu tư dự kiến rơi vào khoảng 12 tỷ USD. Động thái trên diễn ra sau khi Mỹ đồng ý cung cấp cho các nhà sản xuất chất bán dẫn khoản tài trợ béo bở nhằm đưa ngành công nghiệp sản xuất tiên tiến này trở lại đất Mỹ. Cơ sở mới của TSMC sẽ sản xuất loại chip 3 nanomet, nhỏ và nhanh nhạy nhất hiện nay. Theo các chuyên gia, việc rót vốn xây dựng một nhà máy mới cho thấy sự lạc quan trong dài hạn của nhà sản xuất chip nhớ trong bối cảnh thị trường biến động. Được biết, nhu cầu đối với một số con chip đã giảm sau 2 năm tăng trưởng kỷ lục. Nhiều công ty chip, bao gồm cả TSMC, đã buộc phải cắt giảm các kế hoạch chi tiêu ngắn hạn để đối phó với suy thoái.
Trong khi đó, Samsung thời gian tới dự kiến sẽ thảo luận nhiều hơn về cách thức thu hẹp khoảng cách với TSMC cũng như củng cố hơn nữa vị thế của mình. “Chúng tôi có thể duy trì trên điểm hòa vốn ngay cả khi các đối thủ khác thua lỗ”, đại diện Samsung nói. Hồi tháng 8, Samsung thông báo kế hoạch chi khoảng 15 tỷ USD vào năm 2028 để thiết lập một cơ sở nghiên cứu và phát triển (R&D) chip tại Hàn. Cơ sở này trải rộng trên diện tích 109.000m2 và sẽ nằm trong khuôn viên Giheung hiện có của Samsung, gần thủ đô Seoul. Mới đây, tập đoàn này còn công bố kế hoạch tăng ngân sách hơn 30% từ nay tới 2026 nhằm đẩy mạnh các mảng kinh doanh, từ chip đến dược phẩm, với mong muốn tạo ra hàng nghìn việc làm. Năm 2021, công ty cũng tiết lộ gói đầu tư khủng cho đến năm 2030 để nghiên cứu sâu hơn nữa vào lĩnh vực sản xuất chip tiên tiến.
=>>> Nhận xét: TSMC và Samsung tiếp tục cạnh tranh mạnh trong Ngành công nghiệp chất bán dẫn. Đây là một ngành có triển vọng rộng mở trong tương lai dài tuy nhiên có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực trong 1-2 năm tới do nhu cầu sụt giảm.
TSMC có thể kiếm lợi nhuận đáng kể do nhu cầu dự trữ mạnh mẽ của Apple đối với chip nhớ lắp đặt trong các mẫu iPhone mới của năm nay.
– Không để ùn ứ nông sản do thiếu vốn
Theo Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú, ĐBSCL được đánh giá là vùng có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển ngành nông nghiệp, là vùng sản xuất và xuất khẩu thủy sản, lúa gạo và rau quả lớn nhất cả nước. Thời gian qua, NHNN đã và đang triển khai quyết liệt nhiều giải pháp đồng bộ nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần kiểm soát lạm phát, tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ thị trường, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp (DN) và người dân trong tiếp cận tín dụng ngân hàng phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Tính đến cuối tháng 11, huy động vốn tại ĐBSCL đạt 718.905 tỉ đồng (tăng 8,68% so với cuối năm 2021), dư nợ đạt 955.451 tỉ đồng. Tín dụng phát triển nông nghiệp nông thôn luôn được các tổ chức tín dụng (TCTD) quan tâm đầu tư, với dư nợ đạt gần 540.000 tỉ đồng (tăng gần 15%). Từ đầu năm 2022 đến nay, các TCTD tại ĐBSCL đã giải ngân để thu mua, tiêu thụ thủy sản, lúa gạo và rau quả với tổng doanh số lũy kế đạt 189.452 tỉ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2021. Đến cuối tháng 10-2022, dư nợ đạt 87.531 tỉ đồng, tăng 15,2% – cao hơn nhiều so với mức tăng tín dụng chung nền kinh tế (12,02%) và mức tăng tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp nông thôn (10,93%).
Theo ông Nguyễn Văn Nhựt, Giám đốc Công ty CP Hoàng Minh Nhật (TP Cần Thơ), khi vào vụ thu hoạch lúa thì giá lúa hạ, nông dân nói DN không có tiền mua. Lãnh đạo tại TP Cần Thơ cũng như NHNN Chi nhánh Cần Thơ có mời DN đến để tháo gỡ khó khăn nhưng cuối cùng cũng không giải quyết được. Ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Phát triển đa quốc gia IDI (tỉnh Đồng Tháp), nhìn nhận qua 2 năm bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 và 1 năm suy thoái kinh tế, DN đã sử dụng hết nguồn lực tài chính của mình để duy trì sản xuất. Tuy nhiên, tình hình càng khó khăn và có thể kéo sang năm 2023. Ông Hải đề nghị NHNN cần có gói tín dụng riêng cho DN thu mua, tiêu thụ, xuất khẩu các mặt hàng nông sản chủ lực.
Nói về thực trạng xuất khẩu tôm, ông Lê Văn Quang, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú, cho biết hiện nay lượng tôm tồn kho rất lớn và không còn nơi chứa. Nếu DN không mua tôm nguyên liệu và tôm giảm giá thì nông dân treo ao. Ông Quang kiến nghị Chính phủ, NHNN có hỗ trợ lãi suất cho DN mua hết tôm cho nông dân và trữ hàng tồn kho để qua tháng 6-2023 khi hàng tồn kho các nước giảm thì họ mới mua nguyên liệu vào. Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng yêu cầu các đơn vị trong ngành ngân hàng đẩy mạnh thực hiện các nhiệm vụ tập trung nguồn vốn để đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn của người dân, DN với thời hạn và lãi suất hợp lý. Đồng thời, NHNN chi nhánh các tỉnh cần nắm sát hoạt động cho vay của các TCTD trên địa bàn, bảo đảm hoạt động ngân hàng đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhu cầu vốn tín dụng phục vụ thu mua, tiêu thụ, xuất khẩu nông sản tại địa phương, không để xảy ra tình trạng ùn ứ nông sản do thiếu vốn ngân hàng.
=>>> Nhận xét: Tình hình thế giới biến động khiến lạm phát tăng, đời sống người dân tại nhiều quốc gia gặp khó khăn nên khách hàng giảm mua. Hiện có nhiều DN về tôm đóng cửa do không bán được và dòng vốn khó, lãi suất cao nên không dám vay. Đây cũng là nỗi lo cho những doanh nghiệp nông sản khi tình trạng ùn ứ sản phẩm do thiếu vốn đang có nguy cơ xảy ra.
Doanh nghiệp tại ĐBSCL đề xuất được hỗ trợ vốn thu mua nông – thủy sản của nông dân Ảnh: Ngọc Trinh
2. Điểm tin chứng khoán về kênh cổ phiếu
VNDIRECT: Điện gió trở thành tâm điểm, thuỷ điện bước ra khỏi pha thuận lợi
VNDIRECT nhấn mạnh điện gió sẽ chắc chắn là lĩnh vực sôi động nhất trong giai đoạn 2022-2030 nhờ những định hướng vững vàng từ chính phủ, được hỗ trợ bởi chi phí đầu tư giảm mạnh. Theo EVN, tổng sản lượng điện tăng mạnh trong tháng 8 và tháng 9 lần lượt 11% và 17% từ mức nền thấp 2021, giúp sản lượng toàn quốc 10 tháng đầu năm tăng 6,3% so với cùng kỳ lên mức 204,5 tỷ kWh. Tuy nhiên, đây vẫn là mức tăng trưởng thấp hơn tăng trưởng GDP, đồng thời thấp hơn mức tăng trưởng dự báo trong dự thảo Quy hoạch điện 8 (QHĐ 8). Năng lượng tái tạo nóng lòng chờ đợi cú hích chính sách giá và điện gió là tâm điểm phát triển trong giai đoạn 2022-2030
Trong báo cáo mới đây triển vọng ngành điện mới cập nhật, Chứng khoán VNDIRECT đánh giá dự thảo QHĐ8 mới nhất tiếp tục củng cổ triển vọng tươi sáng của năng lượng tái tạo (NLTT). Đối với điện gió, bản dự thảo tháng 11 tiếp tục đề cao hơn nữa tầm quan trọng của điện gió với tỉ trọng lớn trong giai đoạn 2022-2050. Theo đó, sẽ tiếp tục có một giai đoạn phát triển nóng của nguồn điện này sau khi giai đoạn chạy đua FIT kết thúc. Dự kiến, tốc độ tăng trưởng kép công suất điện gió sẽ đạt mức 16% trong giai đoạn 2022-2045. Nhìn chung, tổng công suất điện gió dự kiến sẽ chiếm 18% tổng công suất toàn hệ thống trong năm 2030, sau đó sẽ tiếp tục sở hữu tỉ trọng cao nhất là 30% trong 2045.
VNDIRECT cho rằng yếu tố quyết định để đánh giá triển vọng của doanh nghiệp năng lượng tái tạo phụ thuộc vào khả năng phát triển công suất mới, điều mà hiện tại đang bất khả thi khi chưa có một chính sách giá mới sau khi giá FIT kết thúc. Việc khẩn trương ban hành một cơ chế giá mới sẽ tháo gỡ những nút thắt, tạo điều kiện phát triển lý tưởng cho nguồn NLTT nhằm đạt được những mục tiêu rất tham vọng của Việt Nam trong thời gian tới. Xa hơn trong năm 2023-2024, tình trạng cắt giảm công suất sẽ được cải thiện. Năm 2023 sẽ là bàn đạp, đánh dấu một giai đoạn tăng trưởng mới của điện NLTT khi chính sách được bàn hành, tạo tiền đề cho các dự án bắt đầu đi vào hoạt động từ 2024. Sản lượng điện khí sẽ cải thiện trong 2023-24, củng cố bởi tăng trưởng nhu cầu điện mạnh mẽ
VNDIRECT cũng kỳ vọng một mức sản lượng huy động tích cực hơn cho điện khí, củng cố bởi nhu cầu điện tăng trưởng và sản lượng thủy điện sẽ không còn bùng nổ. Ngoài ra, giá khí thế giới đã giảm mạnh thời gian gần đây sẽ phần nào tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các dự án điện khí LNG sắp tới có cơ hội đàm phàn và thống nhất các điều khoản về giá và sản lượng – điều mà hiện tại vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc. Sản lượng điện than giảm, song VNDIRECT nhận thấy có sự phân hóa rõ rệt theo miền, cụ thể, các nhà máy sử dụng than nội địa tại miền Bắc đều ghi nhận mức sản lượng huy động tích cực nhờ giá rẻ và gần nguồn than trong khi các nhà máy tại miền Nam ghi nhận sản lượng giảm do sự thừa nguồn tại khu vực này.
Trong bối cảnh giá than dự kiến sẽ vẫn tiếp tục neo cao trong năm sau, sẽ khó có thể tiếp tục kỳ vọng vào một sự phục hồi mạnh của nguồn điện than trong 2023. Tuy nhiên, VNDIRECT nhận thấy những triển vọng đỡ u ám hơn cho các nhà máy sử dụng than nội địa và than trộn với áp lực giá thấp hơn các nhà máy than nhập. Hơn nữa, các nhà máy tại khu vực miền Bắc sẽ ghi nhận mức huy động sản lượng tối ưu hơn do dự báo nhu cầu điện tại khu vực này sẽ tăng mạnh trong các năm tới. Ngược lại, các nhà máy tại khu vực miền Nam có thể vẫn gặp phải áp lực cạnh tranh từ nhiều nguồn điện do tình trạng thừa nguồn tại khu vực.
=>>> Nhận xét: Doanh nghiệp có kinh nghiệm dày dặn trong việc phát triển và vận hành các dự án NLTT sẽ có năng lực đấu thầu tốt hơn nhờ khả năng quản lý hiệu quả, tiết kiệm chi phí cũng như tiềm lực tiếp cận các nguồn vốn lớn với chi phí rẻ . Đây là những yếu tố quyết định để Nhà đầu tư mở rộng danh mục và sở hữu cổ phiếu của doanh nghiệp lớn hơn trong ngành.
3. Điểm tin chứng khoán về kênh tài sản khác
Sẽ có 2 kịch bản cho thị trường địa ốc năm 2023
Thị trường bất động sản bước vào năm 2022 với nhiều hy vọng phục hồi mạnh mẽ, mức tăng trưởng dự báo cao ở con số 8%. Theo Giám đốc Điều hành Savills Việt Nam, cho đến khi những vấn đề về khung pháp lý được cải thiện, thị trường sẽ chứng kiến một số hệ quả chính như quá trình xây dựng bị gián đoạn cho thiếu vốn xây dựng, kéo theo doanh số bán sụt giảm. Vấn đề này sẽ kéo dài sẽ cho đến khi các chủ đầu tư có thể cung cấp các sản phẩm mới cho thị trường, đặc biệt là sản phẩm hạng B hạng C.
Đưa ra nhận định về thị trường bất động sản năm 2023, ông Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam cho rằng sẽ có 2 kịch bản xảy ra. Cụ thể, kịch bản thứ nhất là sau tết Quý Mão, Chính phủ sẽ có một số chính sách điều chỉnh. Thị trường sẽ dần ấm lên và ổn định đến cuối năm. Kịch bản 2 là thị trường bất động sản năm 2023 vẫn còn khó khăn bởi dòng vốn chưa được khơi thông.
Ông Đính cũng dự báo khả năng sẽ xảy ra theo kịch bản 1. Để thích ứng, doanh nghiệp bất động sản sẽ chủ động cơ cấu lại sản phẩm tại các dự án đang phát triển theo hướng phù hợp hơn với nhu cầu thị trường. Đồng thời, tập trung phát triển nhiều hơn các sản phẩm bất động sản có giá phù hợp tại các dự án mới, khi đó thị trường sẽ lưu thông và thanh khoản tốt hơn. Để tháo gỡ, kích hoạt thị trường nội địa và hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nội địa, ông Đính cho rằng, rất cần phải thúc đẩy hoạt động phát triển cho các dự án bất động sản phù hợp với nhu cầu thị trường.
Theo đó, Tổ Công tác của Chính phủ có thể đề xuất một số cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ cho những dự án cấp thiết, phù hợp với phần lớn nhu cầu của xã hội. Cũng cần có cơ chế cho các dự án thương mại cao cấp nếu chuyển đổi thành sản phẩm phù hợp với đại bộ phận người dân. Và bổ sung ưu tiên cấp vốn và điều chỉnh chính sách để khơi thông nguồn vốn cho những dự án có tính chất nêu trên. Ngoài ra, theo ông Đính, tiến độ chỉnh sửa luật cũng cần được đẩy nhanh, nội dung sửa cần bám sát thực tế, phải thực sự tháo gỡ được điểm nghẽn đang hiện hữu. Nếu còn vướng mắc thì còn phải sửa, không nên vội vã phê duyệt, nhất là Luật Đất đai. Đồng thời quá trình sửa luật cần thường xuyên được cập nhật, công khai để xã hội nắm bắt, củng cố niềm tin cho thị trường, nhà đầu tư,…
=>>> Nhận xét: Tuy nhiên, những trở ngại từ nền kinh tế toàn cầu và một số yếu tố về mặt tài chính trong nước vào nửa cuối năm đã khiến thị trường có phần chững lại. Việc đưa ra hai kịch bản với sắc thái khác nhau cũng chỉ mang tính tham khảo khi khó khăn vẫn còn khá nhiều trước mắt cho nền kinh tế nói chung.
Xem thêm: Điểm tin chứng khoán ngày 14.12.2022
————
Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/
Khoá học đọc vị cổ phiếu: https://docvicophieu.azfin.vn/
Khoá học chinh phục cổ phiếu ngân hàng: https://chinhphuccophieunganhang.azfin.vn/