Ngành xuất khẩu phần mềm Việt Nam

Ngày đăng 22/10/2020

Dư địa còn rất lớn và tăng trưởng dài hạn

Từ những năm thập niên 1980, ngành XKPM (dịch vụ thuê ngoài CNTT) của Ấn Độ đã được biết tới là câu chuyện tăng trưởng thần kỳ ở các quốc gia đang phát triển. Sau khi mở cửa nền kinh tế, Việt Nam đã mở đầu câu chuyện XKPM của riêng mình vào cuối thập niên 1990. Sau hai thập niên, XKPM hiện là một trong những ngành tăng trưởng nhanh nhất tại Việt Nam.

Ngành XKPM Việt Nam tăng trưởng nhanh chóng nhờ nguồn nhân công công nghệ thông tin (CNTT) có chi phí cạnh tranh và xu hướng địa chính trị toàn cầu thuận lợi. Việt Nam được các tổ chức tư vấn công nghệ nhìn nhận là một trong những điểm đến hàng đầu trong thị trường thuê ngoài CNTT nhờ chi phí cạnh tranh và chất lượng nhân sự ngành CNTT cao. Việt Nam xếp thứ năm theo danh sách Các địa điểm dịch vụ toàn cầu năm 2019 của AT Kearney và Các địa điểm dịch vụ thuê ngoài hàng đầu toàn cầu năm 2016 của Gartner và giữ vị trí thứ 13 trong danh sách Top 50 quốc gia số năm 2019 của Tholon.

Vị trí địa lý thân cận Nhật Bản: đến từ sự tương đồng văn hóa

So với các đối thủ khác trên toàn cầu, mức độ gần gũi về mặt địa lý và văn hóa với Nhật Bản (thị trường XKPM lớn nhất của Việt Nam) là một thế mạnh riêng biệt khác. Trong 2015-2018, doanh thu XKPM của Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) 20% đạt 3,7 tỷ USD trong năm 2018, theo Bộ Thông tin và Truyền thông (Bộ TTTT). Tuy nhiên, thị phần của Việt Nam trong thị trường XKPM toàn cầu chỉ chiếm khoảng 2% trong năm 2018.

Điều này cũng có nghĩa, lợi thế của Việt Nam vượt trội hơn rất nhiều so với các doanh nghiệp gia công phần mềm khác trên thế giới tại thị trường Nhật Bản và đây sẽ là bàn đạp để doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục tìm kiếm thêm thị trường nước ngoài khác.

Đặc trưng ngành tại Việt Nam: phân mảnh

Phần lớn các công ty XKPM tại Việt Nam có quy mô nhỏ và trung bình. Dựa theo khảo sát của VietnamWorks vào năm 2019, 44% các công ty phần mềm được khảo sát có dưới 50 nhân viên.

Trong đó lớn nhất hiện tại là FPT Software có khoảng 16.000 nhân viên trong khi đối thủ cạnh tranh gần nhất trong nước là CMG với khoảng 3.000 nhân viên.

Lợi thế người đi đầu

FPT sẽ tiếp tục dẫn dắt ngành XKPM của Việt Nam nhờ (1) quy mô vượt trội, giúp công ty giành được các hợp đồng lớn, năng lực đã được chứng minh, (2) lợi thế nguồn cung nhân sự được hỗ trợ bởi mảng giáo dục (Đại học FPT) cũng như năng lực gia tăng trong các công việc có giá trị cao (cụ thể, tư vấn, thiết kế và lên kế hoạch giải pháp) và dịch vụ (ví dụ, chuyển đổi số).

Việt Nam là đất nước có nhiều lợi thế quốc gia như (1) học toán nhiều và từ sớm; (2) hạ tầng viễn thông mạnh. Chính vì vậy AzFin tin tưởng câu chuyện xuất khẩu phần mềm sẽ còn là câu chuyện dài hạn ít nhất là 5 năm tới.

Về định giá: các công ty gia công phần mềm lớn trên thế giới như Tata và Infosys của Ấn Độ đều đang được định giá ở mức PE 29-33 lần. Lưu ý rằng PE trung bình của SENSEX là 28 lần; PE của VNINDEX đang là 15x lần. Và PE của FPT đang là 12,6 lần.

Bài liên quan