[Học chứng khoán] Chris Davis Dòng họ đầu tư (Kỳ 3)

Ngày đăng 23/8/2019

Kỳ 3: Giá trị hay tăng trưởng

Sự khác biệt giữa nhà đầu tư giá trị và nhà đầu tư tăng trưởng nằm ở việc nhìn vào bản chất kinh doanh. Giá trị luôn tập trung vào giá cả phải trả để sở hữu công ty, giá trị của doanh nghiệp là bao nhiêu dựa trên những con số hiện tại. Họ không quan tâm đến tỷ suất tái đầu tư và chất lượng của doanh nghiệp.

Lựa chọn giá trị hay tăng trưởng (ảnh minh họa)

Một số nhà đầu tư tăng trưởng, ngược lại, chủ yếu quan tâm đến tỷ suất tái đầu tư, thường không có quan tâm đúng mức đến việc liệu mức tăng trưởng đó có bền vững hay không. Hay nói cách khác, họ xem xét tốc độ tăng trưởng, nhưng lại không quan tâm đến câu hỏi: bao lâu. Chris cũng đề cập đến tỷ suất PEG không hiệu quả, vì những tham số toán học trong đó chưa thể hiện đúng. Ví dụ, theo công thức PEG, một doanh nghiệp có cổ phần đang được giao dịch tại PE là 30 lần, đang tăng trưởng 30%/năm được coi là một khoản đầu tư hấp dẫn. Thực tế, Chris sẵn sàng trả PE 50 lần nếu công ty có thể duy trì tốc độ tăng trưởng đó trong 10-15 năm. Nhưng nếu họ chỉ có thể duy trì tốc độ tăng trưởng 30% trong vòng 4 năm, khoản đầu tư đó lại thật sự tồi tệ. Như vậy, công thức toàn học PEG đã bỏ qua một điểm chính yếu là thời gian duy trì tốc độ tăng trưởng đó.

Khi tìm kiếm cổ phiếu đầu tư, Chris thường hướng đến các doanh nghiệp vốn hóa lớn, vì rất khó để tìm được một công ty nhỏ mà lại có đủ thông tin chứng minh năng lực thực hiện. Đôi khi, quỹ của Chris cũng tìm thấy những công ty nhỏ với những đặc điểm như vậy, nhưng chúng rất hiếm. Và vì Chris thực sự quan tâm đến tính lâu bền của công ty, do vậy ông cũng ưu tiên hướng đến công ty vốn hóa lớn. Đồng thời là chất lượng quản trị công ty ở mức tốt. Tiêu chí của Chris là tìm kiếm những doanh nghiệp mà vẫn ở dạng tiềm năng, kết quả ngắn hạn kém, hoặc vấn đề kinh doanh vẫn đang có sự tranh cãi.

Lựa chọn công ty tăng trưởng vẫn trong 'Bùn lầy' (ảnh minh họa)

Những tiêu chí trên vẫn tiếp tục được thửa hưởng từ thời ông, cha của nhà Davis, luôn mua những công ty tăng trưởng nhưng vẫn đang trong “bùn lầy”. Hay nói cách khác, “double pay” nhờ việc tăng trưởng lợi nhuận song song với mở rộng chỉ số PE. Khác với phương pháp mua khi công ty có sự chiết khấu sâu với giá trị, Chris mong muốn mua những công ty có vị thế mạnh và tỷ suất tăng trưởng ở mức tốt. “Trong nhiều thập kỷ, chủ sở hữu những công ty phát sóng truyền hình tạo ra tài sản lớn nhờ dòng tiền mạnh hàng năm, nhưng theo chuẩn mực kế toán, họ chỉ được ghi nhận lợi nhuận vô cùng ít ỏi”. Chris cũng đầu tư vào một số công ty mạng viễn thông trong thập kỷ những năm 1990 cũng vì lý do tương tự: “nếu theo chuẩn giá trị thông thường, chúng trông có vẻ khá đắt; nhưng những phân tích của chúng tôi về khả năng tăng trưởng và tính chất độc quyền trong sở hữu giấy phép đưa đến kết luận là những công ty này có giá trị lớn”. Theo cách này, Chris sẵn sàng tham gia vào rất nhiều thương vụ đầu tư mà những nhà đầu tư giá trị khác bỏ qua.

Chris cho rằng quan điểm này thường khá phổ biến trong giới đầu tư. Nếu bạn mua một công ty TNHH, bạn thường sẽ nhận ra rằng, tăng trưởng thì có giá trị hơn là không tăng trưởng. Nếu bạn mua một cửa hàng, bạn sẵn sàng trả nhiều tiền hơn khi vị trí của nó đẹp, nằm ở khu vực tăng trưởng nhanh, so với một khu vực mà dân số đang giảm dần. Nhưng trong thế giới đầu tư, mỗi nhà quản lý lại được yêu cầu chỉ hoạt động trong lĩnh vực cụ thể. Kết quả là, một số nhà quản lý quỹ chỉ thuần dựa trên giá trị hiện tại mà không coi trọng tăng trưởng, trong khi một số khác ngược lại. Cả hai hướng này dường như chỉ tập trung vào một vế của vấn đề.

Hiểu rõ bản chất sự việc, và đầu tư với tính kỷ luật cao

Khi hồi tưởng về một thương vụ đầu tư tốt nhất của mình, Chris hướng đến câu chuyện khi ông mua Costco, công ty bán lẻ với hàng hóa đa dạng, mức giá rẻ cho những thành viên của mình. Costco thực sự khác biệt với những công ty bán lẻ khác nhờ cấu trúc thành viên của mình,và mô hình này khó mà sao chép. Không hàng hóa nào được bán với mức giá cao hơn 14% giá vốn, biên lợi nhuận ở mức cực kỳ thấp. Nhưng dòng tiền họ thu được chủ yếu đến từ phí thành viên.

Costco có mô hình kinh doanh vượt trội (ảnh minh họa)

Mô hình kinh doanh với việc thu phí từ thành viên đem lại hai ưu điểm. Một là, khách hàng sẽ không ăn cắp. Ăn cắp là vấn đề lớn nhất của hầu hết các nhà bán lẻ, nhưng không phải là của Costco. Kẻ trộm thường sẽ không đưa cho bạn số thẻ tín dụng, thông tin cá nhân, trả mức phí 50 USD và vào trong ăn cắp. Thậm chí cả khi làm như vậy, thì chúng thu được gì, giấy vệ sinh, tã, bìm? Hai là, vì khách hàng trả phí thành viên, họ sẽ muốn đi mua hàng ở đây nhiều hơn, và tất nhiên họ hài lòng vì cửa hàng không có ý định lấy lãi cao đối với họ.

Chris đã theo dõi cổ phiếu công ty trong nhiều năm, nhưng chưa thực sự sở hữu nó. Giá cổ phiếu Costco tăng từ 35 lên 50 trong đầu năm 2000. Sau đó, bỗng nhiên có tin đồn kết quả kinh doanh của công ty không đạt kế hoạch khiến giá cổ phiếu giảm từ 55 xuống 50; sau đó tầm giữa 45-46. Sau đó, họ công bố chính thức với kết quả kinh doanh thấp hơn dự tính, giá cổ phiếu lao dốc xuống 29 USD. Sau khi nghe tin đó, Chris và các đồng nghiệp ngay lập tức tìm hiểu nguyên nhân của sự việc. Và sau đây là ba điểm chính yếu. (1) Họ mở nhiều cửa hàng hơn dự tính do nhìn thấy cơ hội gia tăng lợi nhuận; và vì những cửa hàng khi mới mở ra mất 6 tháng để hòa vốn, (2) Chuyển đổi chấp nhận thanh toán sang thẻ American Express tử thẻ Discovery khiến chi phí chuyển đổi cao hơn một chút; (3) Costco xây dựng thêm 2 kho cung ứng nhằm hiệu quả hơn, và chúng bị ghi nhận thành chi phí trong quý hiện tại.

Ở đâu có rắc rối, ở đó có cơ hội

Nếu bạn đang vận hành một doanh nghiệp tư nhân, tất cả những điều trên đều bắt buộc phải làm để duy trì tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Chính vì vậy, những sự kiện trên là một cơ hội tuyệt vời để mua vào. Và quỹ của Chris mua 17 triệu cổ phiếu với giá trung bình 29 USD, trở thành cổ đông lớn nhất chỉ trong một ngày.

Như vậy, Chris đã cho chúng ta thấy những bài học quan trọng trong cơ hội đầu tư lần này. Một là, Chris và đội ngũ phân tích đã tìm hiểu rất kỹ về mô hình kinh doanh đặc biệt vượt trội của doanh nghiệp. Hai là, thương vụ đầu tư này cũng cho thấy kỷ luận trong việc chờ đợi mức giá phù hợp. Chris chia sẻ, trong trường hợp Costco, chúng tôi cho rằng mức giá hợp lý nằm trong khoảng 35-50, và chúng tôi sẽ không mua nếu cổ phiếu vẫn trong vùng này hoặc cao hơn. Đơn giản là, nếu chúng tôi mua sở hữu chúng, chúng tôi không thể bán ngay.

Chris sẵn sàng nắm giữ một thương vụ đầu tư trung bình hơn 5 năm, và chỉ bán khi xảy ra một trong ba lý do sau. (1) cơ bản, triển vọng kinh doanh tồi tệ, hoặc khó lòng tăng trưởng; (2) mất niềm tin vào ban lãnh đạo; (3) Giá cổ phiếu tăng vượt quá giá trị thật.

Quản trị rủi ro

Rủi ro mất bao nhiêu tiền cho một thương vụ nên được quan tâm trước tiên (ảnh minh họa)

Mỗi khi Chris thực hiện đầu tư, câu hỏi xung quanh một thương vụ là “Số tiền tối đa chúng ta mất là bao nhiêu?”. Và chỉ khi trả lời xong câu hỏi đó, họ mới tiếp tục xem xét đến lợi nhuận tiềm năng. Một điểm nữa giúp Chris quản lý rủi ro là ông luôn chọn những công ty mạnh, và mua tại mức giá đang “khủng hoảng”. Mua ở mức giá rẻ (thấp hơn giá trị) tự nó đã giúp giảm thiểu rủi ro. Vì cho dù công ty không hoạt động đúng như những gì mà Chris mong đợi, thì mức giá rẻ khiến chúng có rủi ro giảm giá thấp hơn nhiều nếu mua tại mức giá hợp lý, hoặc đắt.

Bài liên quan