Đầu tư cổ phiếu theo phân tích cơ bản (kỳ 2)

Ngày đăng 27/12/2018

Kỳ 2: ROE, CHỈ SỐ QUAN TRỌNG BẬC NHẤT TRONG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH: LÝ THUYẾT VÀ ỨNG DỤNG

Như ở bài viết đầu tiên chúng tôi đã chia sẻ “Bí quyết tìm kiếm doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững”, và để có thể đầu tư vào cổ phiếu của doanh nghiệp dạng này thì nó cần chứng minh qua các chỉ số định lượng cụ thể, tức là nó phải chuyển hóa các lợi thế cạnh tranh như: Bản quyền, sáng chế, thương hiệu, quy mô … thành kết quả cụ thể, có 2 chỉ số thể hiện điều đó, ở phần 2 này chúng tôi sẽ đề cập đến chỉ số sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE).

Từ thực tiễn quan sát các cổ phiếu tăng giá mạnh và bền vững hàng chục năm qua như: CTD DHG BMP NTP VNM SAB GAS VJC PNJ MWG TCT CAP DSN IDV FPT TLG Chúng tôi nhận thấy một trong những điểm chung rất quan trọng giúp các doanh nghiệp này tăng trưởng lợi nhuận, từ đó thức đẩy giá cổ phiếu tăng thần tốc đó chính là ROE rất cao so với các doanh nghiệp khác và gấp nhiều lần so với lãi suất của các ngân hàng.

Ngược lại các doanh nghiệp có ROE thấp như: SAM ITA KBC CTS APS APG VIG APG ARG HAP BVS HAP…, có thể thấy giá cổ phiếu cũng như lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp này tăng trưởng rất thấp thậm chí là giảm mạnh theo thời gian, làm cho hiệu quả nhà đầu tư kém VNIndex nhiều

Để cho quý nhà đầu tư có thể thấy rõ hơn chúng tôi sẽ thực hiện so sánh một vài mã cổ phiếu tiêu biểu để quý vị thấy REE và SAM và HAP là 3 doanh nghiệp niêm yết sớm nhất trên TTCKVN cách nhau có vài ngày, lấy dữ liệu giá cổ phiếu của 3 doanh nghiệp này so với VNIndex từ năm 2000

Đầu tư cổ phiếu theo phân tích cơ bản - Ảnh 1

Biểu đồ 1: Hiệu quả sinh lời của REE, SAM, HAP so với VNIndex

  • Từ biểu đồ có thể thấy trải qua 17 năm REE có lợi nhuận gần 1450%; gấp 1.6 lần VNIndex với 924% (924 điểm); trong khi đó SAM chỉ tăng được có 293% còn HAP là 134% thấp hơn nhiều lần so với VNIndex và so với lãi suất ngân hàng.
  • Lý giải nguyên nhân này là do hiệu quả sử dụng vốn của REE cao sẽ mang lại tăng trưởng lợi nhuận cao hơn vnindex nhiều từ đó giúp giá cp tăng nhanh hơn VNindex và ngược lại SAM HAP thì có hiệu quả xử dụng vốn thấp dẫn đến bị bỏ lại phía sau Tương tự với trường hợp 1 số doanh nghiệp dòng chứng khoán như: HCM SSI BVS so sánh với Vnindex lấy mốc 1/1/2011 khi các doanh nghiệp này đều niêm yết rồi (Biểu đồ 2)
Đầu tư cổ phiếu theo phân tích cơ bản - Ảnh 2

Biểu đồ 2: Hiệu quả sinh lời của HCM, SSI, BVS so với VNIndex

  • Từ biểu đồ có thể thấy chỉ có duy nhất HCM đánh bại VNIndex khá xa khi tăng 331% trong khi VNIndex tăng 94% còn SSI và BVS chỉ đạt lần lượt có 50% và 28% trong gần 7 năm qua; Có thể giải thích rất đơn giản do hiệu quả sử dụng vốn chủ (ROE) của HCM cao hơn hơn VNIndex và hiệu quả hơn 2 doanh nghiệp còn lại, dẫn đến tăng trưởng lợi nhuận của HCM mạnh mẽ và cổ đông nhận được nhiều cổ tức hơn, EPS tăng nhanh hơn so với BVS và SSI CHỈ SỐ ROE TẠI SAO LẠI QUAN TRỌNG ĐẾN VẬY?
  • ROE là viết tắt của cụm từ tiếng Anh: Return on equity, có nghĩa là lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu. ROE được tính bằng cách lấy lợi nhuận sau thuế chia cho tổng giá trị vốn chủ sở hữu dựa vào bảng cân đối tài sản.
  • Chỉ số ROE này thể hiện trên kỳ báo cáo tài chính theo quý hoặc năm. Có thể nói đây là chỉ số hàng đầu cho thấy hiệu quả sử dụng đồng vốn mà cổ đông bỏ vào công ty đó.
  • ROE là 1 trong các chỉ số hiếm hoi có thể dùng làm tiêu chí chung để so sánh bất kỳ các công ty nào với nhau, bất kỳ ngành nào với nhau.

VẬY ROE QUAN TRỌNG NHƯ THẾ NÀO?

  • ROE cao/thấp ==> Công ty sử dụng hiệu quả đồng vốn của cổ đông hoặc ngược lại.
  • Là tiêu chuẩn chung nhất để đánh giá hiệu quả kinh doanh của bất kỳ doanh nghiệp nào với nhau.
  • Rất hiệu quả trong đầu tư dài hạn, ROE là yếu tố quyết định chính trong công thức tăng trưởng của lợi nhuận sau thuế: G (growth) = ROE * RR (tỷ lệ lợi nhuận dữ lại). Ví dụ: Có 4 doanh nghiệp A, B, C, D sau khi kinh doanh hàng năm, họ giữ lại toàn bộ lợi nhuận để tái đầu tư (RR = 1); vốn chủ sở hữu đầu tư ban đầu của doanh nghiệp là 1 tỷ đồng. Với mức ROE của 4 cổ phiếu lần lượt là 5%, 10%, 20% và 30% thì sau 4 năm tổng tài sản ròng của các doanh nghiệp thu được là:
Đầu tư cổ phiếu theo phân tích cơ bản - Ảnh 3

Bảng 1: Giá trị tài sản ròng tăng với mỗi trường hợp ROE khác nhau

  • Qua ví dụ trên có thể thấy sự vi diệu của ROE: chỉ sau 4 năm cùng thì từ 1 tỷ đồng đầu tư ban đầu doanh nghiệp D (ROE = 30%) đã nhân tài sản ròng của mình lên 2.856 tỷ đồng (tăng 185,6%) trong khi doanh nghiệp A (ROE = 5%) chỉ có vỏn vẹn được 1.216 tỷ đồng (tăng 21,6%)
  • Nếu thời gian kéo dài hàng chục năm thì rất khủng khiếp, một ví dụ kinh điển là nhờ ROE trung bình khoảng 20%/năm kéo dài trong gần 60 năm đầu tư của mình mà tỷ phú Warent Buffett đã nhân tài sản của mình gấp hàng nghìn lần so với chỉ số Dow Jone. VẬY ỨNG DỤNG VÀO ĐẦU TƯ CỔ PHIẾU NHƯ THẾ NÀO?
  • Chọn những doanh nghiệp có ROE cao, tốt nhất trên 15% và càng cao càng tốt;
  • Lựa chọn doanh nghiệp có ROE cao và ổn định hoặc đang duy trì đà tăng hơn nữa chỉ số này trong tối thiểu 3-4 năm.
  • Tránh những doanh nghiệp có ROE thấp hoặc đang trong xu hướng giảm rõ rệt
  • Loại bỏ lợi nhuận đột biến, bất thường nếu có trong việc tính ROE
  • Với 2 doanh nghiệp cùng ngành với nhau hoặc hai doanh nghiệp bất kỳ có quy mô vị thế tương đồng và định giá xấp xỉ nhau hãy chọn doanh nghiệp có ROE cao để có được lợi nhuận cao nhất có thể. ỨNG DỤNG THỰC TIỄN TRÊN SÀN GIAO DỊCH CỔ PHIẾU
  • REE không những duy trì được ROE từ 16-18% mà còn đang trên đà tăng trưởng ROE trong khi định giá còn thấp (P/E = 6 lần tại thời điểm cuối tháng 12/2018), tỷ suất cổ tức cao (trên thị giá 5,2%) và ngành nghề kinh doanh ổn định cao (Điện, nước, cho thuê văn phòng chiếm tỷ trọng lớn) rất đáng đầu tư dài hạn 10 năm để đánh bại VNIndex.
  • FPT luôn duy trì mức ROE từ 19-25%, ROE duy trì ổn định và có xu hướng đang tăng trưởng, định giá hấp dẫn (P/E = 9 lần tại thời điểm cuối 2018) tốc độ tăng trưởng trong 3-5 năm tới có thể đạt trung bình 18%/năm và tỷ suất cổ tức cao (4,8%), rất đáng đầu tư, trong 5 năm tới khả năng đánh bại VNIndex rất cao.

LƯU Ý KHI ÁP DỤNG CHỈ SỐ ROE TRONG ĐẦU TƯ CỔ PHIẾU:

  • Áp dụng chỉ số ROE vào trong đầu tư cổ phiếu cần kết hợp chặt chẽ với thước đo định giá cổ phiếu.
  • Bản thân chỉ số ROE này không áp dụng với doanh nghiệp có lợi nhuận đột biến hoặc thất thường mà chỉ áp dùng với những doanh nghiệp có ROE ổn định hoặc có xu hướng tăng.
  • Nếu kết hợp được chỉ số ROE với dự báo được xu hướng tăng trưởng của doanh nghiệp thì hiệu quả sẽ rất cao.
  • Áp dụng chỉ số này sẽ rất chuẩn xác trong dài hạn khi mà ROE cao giúp cho lợi nhuận của doanh nghiệp tăng mạnh hơn doanh nghiệp ROE thấp vào kết quả kinh doanh trong dài hạn

Bài liên quan