Mục lục bài viết
1. Liệu cổ phiếu tăng trưởng có luôn vượt trội?
Trong cộng đồng đầu tư, một quan điểm đã trở nên phổ biến đến mức gần như là mặc định: Đầu tư vào cổ phiếu tăng trưởng sẽ mang lại lợi suất cao hơn đáng kể so với cổ phiếu nhận cổ tức.
Lập luận này dựa trên niềm tin rằng các công ty tăng trưởng (Growth Stocks) sẽ sử dụng lợi nhuận để tái đầu tư, mở rộng kinh doanh, từ đó đẩy giá cổ phiếu tăng vọt. Nhà đầu tư mong đợi lợi nhuận chủ yếu từ tăng giá vốn (Capital Gains), chứ không phải dòng tiền định kỳ từ cổ tức.
Giải mã lầm tưởng về cổ phiếu tăng trưởng và cổ tức
Tuy nhiên, như đã phân tích trong các nghiên cứu chuyên sâu về Đầu tư Giá trị (Value Investing), quan điểm này chỉ đúng trong một số trường hợp và chứa đựng những rủi ro lớn mà nhiều nhà đầu tư mới thường bỏ qua.
2. Cạm bẫy từ định giá quá cao
Điểm yếu cốt tử của chiến lược chạy theo cổ phiếu tăng trưởng là nguy cơ mua vào ở mức định giá quá cao.
Thông thường, khi một doanh nghiệp được dự báo có tốc độ tăng trưởng ấn tượng (ví dụ: tăng trưởng doanh thu 30-50% mỗi năm), thị trường sẽ sẵn sàng định giá cổ phiếu đó với một mức P/E (Price-to-Earnings Ratio) rất cao, có thể lên đến 20, 30, hoặc thậm chí 40 lần.
Tham khảo thêm: 03 Tiêu chí lựa chọn cổ phiếu chín muồi (Mature Stocks)
Hãy xem xét trường hợp thực tế của Thế Giới Di Động (MWG) vào năm 2022:
- Bối cảnh: Sau giai đoạn đại dịch, kinh tế phục hồi, giới đầu tư kỳ vọng vào sự bùng nổ của chuỗi bán lẻ và sự mở rộng mạnh mẽ của MWG. Dòng tiền lớn đổ vào đã đẩy định giá cổ phiếu lên một tầm cao mới.
- Chỉ số: Tại thời điểm đó, định giá P/E của MWG đã đạt ngưỡng 20 – 25 lần, phản ánh toàn bộ kỳ vọng tăng trưởng trong tương lai.
- Hệ quả: Khi kỳ vọng không được đáp ứng hoàn toàn hoặc chỉ cần tốc độ tăng trưởng chậm lại một chút, thị trường sẽ điều chỉnh định giá về mức hợp lý hơn. Nhà đầu tư mua vào ở đỉnh điểm đã chứng kiến giá trị cổ phiếu giảm khoảng 30% – 40% chỉ trong vòng 3 đến 5 tháng sau đó.
Kết luận: Khi bạn mua một cổ phiếu tăng trưởng đã được định giá quá cao, bạn đang đặt cược vào việc công ty không chỉ phải tăng trưởng mạnh mà còn phải vượt qua sự kỳ vọng phi thường của thị trường. Nếu không thuận lợi, rủi ro thua lỗ là rất lớn.
Vòng quay hàng tồn kho là gì? Phân tích chỉ số Inventory Turnover
3. Cổ phiếu cổ tức – Sức mạnh của định giá rẻ
Ngược lại với cổ phiếu tăng trưởng bị định giá cao, cổ phiếu trả cổ tức (Dividend Stocks) thường được thị trường định giá thận trọng hơn. Điều này tạo ra một cơ hội vàng cho những nhà đầu tư theo đuổi trường phái Đầu tư Giá trị.
Lợi thế của cổ phiếu cổ tức khi mua ở giá chiết khấu cao không chỉ là dòng tiền thu nhập thụ động mà còn là tiềm năng tăng giá vốn khổng lồ khi giá trị nội tại được thị trường công nhận.
3.1 Casestudy của cổ phiếu tăng trưởng và cổ tức
Đây là một ví dụ điển hình minh chứng cho sức mạnh của việc mua một doanh nghiệp tốt với định giá thấp, bất kể nó thuộc nhóm “cổ tức” hay “tăng trưởng”.
Cổ phiếu cổ tức – Sức mạnh của định giá rẻ
Phân tích DVP (Đình Vũ Port) vào đầu năm 2023 (Quý I – Quý II):
- Giá thị trường: Giá cổ phiếu DVP thời điểm đó dao động quanh mức dưới 50.000 VNĐ.
- Dòng tiền và Cổ tức: DVP là một công ty trả cổ tức bằng tiền mặt rất đều đặn và cao. Cụ thể, vào giai đoạn này, công ty trả cổ tức lên đến 5.000 VNĐ/cổ phiếu. Tỷ suất cổ tức/giá thị trường là rất hấp dẫn.
- Giá trị Nội tại bị ẩn:
- DVP có một lượng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng dôi dư rất lớn trên bảng cân đối kế toán.
- Lượng tiền mặt này đạt hơn 1.100 tỷ VNĐ, tương đương với khoảng 25.000 VNĐ đến 30.000 VNĐ cho mỗi cổ phiếu.
- Định giá Chiết khấu:
- Nếu chúng ta bóc tách (trừ đi) lượng tiền mặt dôi dư này khỏi vốn hóa thị trường, rồi tính lại chỉ số P/E (P/E adjusted), chỉ số này có thể chỉ còn tương đương khoảng 3 lần lợi nhuận.
- P/E = 3 lần là một mức định giá cực kỳ rẻ, gần như chưa phản ánh đúng giá trị khai thác cảng biển cốt lõi của doanh nghiệp.
Với một cổ phiếu có tiền mặt dồi dào, trả cổ tức cao và quan trọng nhất là được định giá rẻ mạt, chỉ cần một thời gian ngắn sau đó (3-7 tháng), khi thị trường và các nhà đầu tư lớn nhận ra mức độ dưới giá trị (undervalued) này, họ đã sẵn sàng đẩy giá cổ phiếu lên rất cao. Giá trị cổ phiếu DVP sau đó đã tăng vọt, mang lại mức lợi nhuận từ 50% đến 70% cho những người mua được ở vùng giá chiết khấu.
Tham khảo thêm: Báo cáo chiến lược 2026 – Kiến tạo cho kỷ nguyên mới
4. Chân lý vàng: Doanh nghiệp tốt + Định giá rẻ
Qua hai ví dụ đối lập trên (MWG bị định giá quá cao và DVP bị định giá quá thấp), chúng ta có thể rút ra một bài học then chốt, là triết lý cốt lõi của Benjamin Graham và Warren Buffett:
Yếu tố quyết định lợi nhuận vượt trội không phải là việc bạn chọn cổ phiếu “tăng trưởng” hay cổ phiếu “cổ tức”, mà là việc bạn chọn được doanh nghiệp tốt với mức định giá rẻ.
4.1 Ba nguyên tắc quyết định lợi nhuận bền vững
Để trở thành một nhà đầu tư thành công, bạn cần kết hợp phân tích định tính (chất lượng doanh nghiệp) và phân tích định lượng (mức giá).
- Lựa chọn Doanh nghiệp Tốt (Chất lượng)
Doanh nghiệp tốt phải có những đặc điểm sau, được Warren Buffett gọi là “Economic Moat” (Lợi thế cạnh tranh bền vững):
- Lợi thế Cạnh tranh Bền vững: Thương hiệu mạnh, chi phí sản xuất thấp, công nghệ độc quyền (ví dụ: cảng biển như DVP có vị trí độc quyền, không dễ bị thay thế).
- Quản trị Minh bạch và Hiệu quả: Ban lãnh đạo có tâm và có tầm, đặt lợi ích cổ đông lên hàng đầu.
- Bảng cân đối Kế toán Lành mạnh: Ít nợ, dòng tiền tự do (Free Cash Flow) dương và dồi dào, có lượng tiền mặt tích lũy cao (như DVP).
- Mô hình Kinh doanh Dễ hiểu: Tập trung vào các ngành nghề đơn giản, ổn định và có khả năng chống chịu khủng hoảng kinh tế tốt.
- Xác định Định giá Rẻ (Giá cả)
Định giá rẻ là khi Giá thị trường (Market Price) thấp hơn đáng kể so với Giá trị Nội tại (Intrinsic Value). Bạn nên tìm kiếm một “Biên độ An toàn” (Margin of Safety) lớn, đây là nguyên tắc quan trọng nhất của Graham.
- Sử dụng P/E, P/B (Price-to-Book Ratio): So sánh các chỉ số này với mức trung bình lịch sử của chính doanh nghiệp và so với các đối thủ cạnh tranh.
- Phương pháp Chiết khấu Dòng tiền (DCF): Đây là phương pháp chuyên sâu hơn, giúp ước tính giá trị nội tại bằng cách chiết khấu dòng tiền tự do dự kiến trong tương lai về hiện tại.
- Định giá tài sản hữu hình (Net Asset Value): Đặc biệt hữu ích với các công ty có tài sản lớn như bất động sản, kho bãi, cảng biển.
- Tận dụng Sự Kiên nhẫn (Thời gian)
Sự kiên nhẫn là yếu tố nhân đôi lợi nhuận. Khi bạn đã mua một doanh nghiệp tốt với định giá rẻ, công việc của bạn là chờ đợi thị trường nhận ra sai lầm của nó. Như Warren Buffett đã nói: “Thị trường chứng khoán là một công cụ chuyển tiền từ người thiếu kiên nhẫn sang người kiên nhẫn.”
5. Kết luận của cổ phiếu tăng trưởng và cổ tức
Trong thị trường chứng khoán Việt Nam, nơi cảm xúc và tin đồn thường chi phối, cơ hội tìm thấy những “viên kim cương bị lãng quên” (doanh nghiệp tốt, định giá rẻ) là rất lớn.
Đừng để mình bị cuốn theo xu hướng hô hào về cổ phiếu tăng trưởng đang “hot” hay cổ phiếu cổ tức đang “ổn định”. Hãy học cách nhìn sâu vào giá trị nội tại của doanh nghiệp.
Trên đây là toàn bộ nội dung AzFin muốn gửi đến NĐT. Hy vọng rằng những nội dung này sẽ giúp ích cho NĐT trong quá trình đầu tư.
Hãy theo dõi AzFin thường xuyên vì AzFin luôn đem lại những bài viết thú vị và nhiều bài học bổ ích về đầu tư.
Tham gia ngay Group Đầu tư giá trị của AzFin Việt Nam để có thể nhận các bản tin đầu tư chất lượng.
Liên hệ với AzFin theo các thông tin dưới đây:
- Hotline: 096 249 86 39
- Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
- Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
- Zalo Official AzFin Việt Nam: https://zalo.me/1723747511285646453
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@chungkhoanazfin
- Cộng đồng Tích sản Cổ phiếu: https://tichsancophieu.vn/
- Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/