Mục lục bài viết
1. Đầu tư cổ phiếu khó hay dễ?
Bạn có bao giờ tự hỏi: Đầu tư cổ phiếu thực sự khó hay dễ?
Câu trả lời sẽ tùy thuộc vào góc nhìn và, quan trọng hơn, phương pháp đầu tư mà bạn đang theo đuổi. Tuy nhiên, nếu nhìn vào bức tranh toàn cảnh của thị trường chứng khoán, đặc biệt là Việt Nam, chúng ta phải thừa nhận một sự thật gây sốc: Đầu tư chứng khoán là RẤT KHÓ đối với đại đa số.
Đầu tư cổ phiếu khó hay dễ?
Các nghiên cứu, bao gồm cả khảo sát của AzFin Việt Nam trong giai đoạn 2017-2018, cho thấy con số đáng báo động: 90% – 95% nhà đầu tư cá nhân thua lỗ, và vòng đời trung bình của một nhà đầu tư non kinh nghiệm chỉ kéo dài vỏn vẹn 1,8 năm trước khi họ buộc phải rời khỏi cuộc chơi vì kiệt quệ tài chính hoặc tinh thần.
Thị trường chứng khoán không phải là nơi để làm giàu nhanh chóng, mà là một cuộc chiến khắc nghiệt. VẬY, CÓ PHẢI CHỈ CÓ NHỮNG THIÊN TÀI MỚI THÀNH CÔNG?
Câu trả lời là KHÔNG. Đối với những người nghiên cứu sâu, đầu tư bài bản và kiên trì theo đuổi trường phái Đầu tư Giá trị (Value Investing), thị trường Việt Nam lại ẩn chứa một lợi thế khổng lồ, khiến việc đầu tư trở nên DỄ DÀNG HƠN RẤT NHIỀU so với các thị trường đã phát triển.
Tham khảo thêm: 03 Tiêu chí lựa chọn cổ phiếu chín muồi (Mature Stocks)
2. Tại sao Việt Nam lại là “Mảnh đất màu mỡ”?
Để hiểu được cơ hội, chúng ta cần phân tích cấu trúc của dòng tiền giao dịch.
2.1 Sức mạnh của tổ chức trên thị trường phát triển
Tại các thị trường phát triển như Mỹ hay Châu Âu, dòng tiền giao dịch chủ yếu được dẫn dắt bởi các Tổ chức tài chính lớn (Quỹ đầu tư, Ngân hàng, Quỹ hưu trí).
- Số liệu: Các Tổ chức thường chiếm 70% – 80% tổng khối lượng giao dịch.
- Đặc điểm: Đây đều là những nhà đầu tư thông minh, được trang bị kiến thức chuyên sâu (CFA, MBA), năng lực phân tích dữ liệu khổng lồ và nguồn vốn dồi dào.
- Hậu quả: Cạnh tranh trên những thị trường này cực kỳ gay gắt. Các cơ hội định giá sai (Mispricing) rất hiếm khi xuất hiện và thường chỉ tồn tại trong thời gian ngắn ngủi.
2.2 Lợi thế vượt trội tại thị trường sơ khai
Thị trường chứng khoán Việt Nam, hay còn gọi là thị trường sơ khai (Emerging Market), có cấu trúc đối lập hoàn toàn:
- Số liệu: Nhà đầu tư cá nhân quyết định đến 80% – 90% khối lượng giao dịch hàng ngày.
- Đặc điểm: Đa số nhà đầu tư cá nhân (F0) thường có kiến thức mỏng, kinh nghiệm yếu và thường hành động theo cảm xúc hoặc tin đồn (FOMO).
- Cơ hội Vàng: Chính sự chi phối của dòng tiền thiếu kinh nghiệm này đã tạo ra sự định giá sai lệch (Inefficiencies) liên tục và kéo dài.
- Thực tế chứng minh: Những người bạn và đồng nghiệp của chúng tôi, áp dụng triệt để triết lý Đầu tư Giá trị tại Việt Nam, đã đạt được mức lợi nhuận trung bình ổn định lên đến 40% – 50%/năm kéo dài trong nhiều năm qua. Đây là mức lợi nhuận hiếm khi đạt được trên thị trường phát triển.
Đầu tư không dành cho người thiếu kiến thức, nhưng nếu bạn trang bị đủ năng lực và phương pháp bài bản, bạn hoàn toàn có thể có kết quả vượt trội rất xa so với thị trường chung và đa số nhà đầu tư cá nhân khác.
Tham khảo thêm: Chỉ số ROE là gì? Tất tần tật những điều nhà đầu tư nên biết
3. 03 Nguyên tắc lọc cổ phiếu giá trị
Để tận dụng lợi thế của thị trường sơ khai Việt Nam, chúng ta cần tuân thủ 3 nguyên tắc cơ bản nhưng hiệu quả cao theo phong cách của các bậc thầy Đầu tư Giá trị:
3.1 Ưu tiên cổ phiếu có khả năng tăng trưởng
Lợi nhuận đến từ đâu? Lợi nhuận dài hạn của cổ phiếu không thể vượt qua sự tăng trưởng lợi nhuận của chính doanh nghiệp.
- Tính toán Tăng trưởng: Nhà đầu tư phải đánh giá được tiềm năng tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận (EPS) của doanh nghiệp trong 3-5 năm tới.
- Dẫn chứng: Các doanh nghiệp thuộc nhóm ngành tăng trưởng (Growth Stocks) như công nghệ, bán lẻ, hoặc các ngành đang trong chu kỳ bùng nổ (ví dụ: chu kỳ công nghiệp, hạ tầng) nếu có nền tảng vững chắc thì giá cổ phiếu sẽ có đà tăng trưởng theo cấp số nhân.
- Mục tiêu: Lựa chọn các doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) về lợi nhuận kỳ vọng từ 15% trở lên. Sự tăng trưởng mạnh mẽ này là động lực chính kéo giá cổ phiếu đi lên.
03 Nguyên tắc lọc cổ phiếu giá trị
3.2 Cổ tức tiền mặt cao- Đầu tư cổ phiếu khó hay dễ?
Tiêu chí này nhấn mạnh tính an toàn và khả năng sinh lời kép. Một doanh nghiệp chia cổ tức bằng tiền mặt tốt chứng minh:
- Dòng tiền thật: Doanh nghiệp có tiền thật, không phải lợi nhuận ảo trên giấy tờ.
- Quản trị tốt: Ban lãnh đạo có trách nhiệm chia sẻ lợi nhuận với cổ đông.
Tiêu chuẩn định lượng an toàn:
- Chúng tôi thường lựa chọn các cổ phiếu có Tỷ suất cổ tức tiền mặt trên thị giá (Dividend Yield) đạt khoảng 5% trở lên.
- Ý nghĩa An toàn: Nếu trong những năm khó khăn, thị giá cổ phiếu không tăng, bạn vẫn nhận được dòng tiền cổ tức tương đương với lãi suất gửi ngân hàng kỳ hạn dài (thường khoảng 5-7%). Điều này giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ vốn và tâm lý nhà đầu tư.
- Kích hoạt Lãi suất Kép: Dòng tiền cổ tức này khi được sử dụng để tái đầu tư (mua thêm cổ phiếu), sẽ giúp Lãi suất Kép phát huy tối đa sức mạnh trong dài hạn – nguyên tắc đã được chứng minh qua hàng trăm năm thành công của các quỹ đầu tư lớn.
3.3 Mua với biên an toàn lớn
Đây là nguyên tắc kinh điển của Benjamin Graham và là sự khác biệt lớn giữa đầu tư và đầu cơ. Dù doanh nghiệp có tốt đến đâu, mua với giá quá cao vẫn sẽ thất bại.
Dựa vào Định giá P/E và P/B:
- Tham chiếu Thị trường: Giả sử P/E trung bình của thị trường (VN-Index) hiện tại là 14 lần và P/B là 1.7 lần.
- Áp dụng Nguyên tắc Rẻ: Để có biên an toàn (Margin of Safety) cao, bạn phải tìm kiếm danh mục cổ phiếu có P/E chỉ khoảng 6 – 10 lần và P/B phải bằng hoặc thấp hơn P/B của thị trường.
- Lợi nhuận Kép từ Định giá lại: Khi bạn mua một doanh nghiệp tốt với giá rẻ mạt, bạn sẽ nhận được một dòng lợi nhuận bổ sung cực kỳ quan trọng: Lợi nhuận từ việc thị trường định giá lại (Multiple Expansion).
- Ví dụ: Mua P/E = 8 lần, sau đó thị trường nâng P/E lên mức trung bình 14 lần, bạn đã có sẵn mức lợi nhuận 75% từ sự điều chỉnh định giá này, ngoài lợi nhuận từ tăng trưởng doanh nghiệp.
Tham khảo thêm: Vốn lưu động ròng là gì? Vai trò của vốn lưu động rọng trong doanh nghiệp
4. Kết luận
Tuân thủ 3 nguyên tắc trên không chỉ giúp bạn giảm rủi ro mà còn tạo ra một công thức sinh lời mạnh mẽ, giúp bạn đạt được kết quả vượt trội khá xa so với chỉ số VN-Index trung bình hàng năm.
Trên đây là toàn bộ nội dung AzFin muốn gửi đến NĐT. Hy vọng rằng những nội dung này sẽ giúp ích cho NĐT trong quá trình đầu tư.
Hãy theo dõi AzFin thường xuyên vì AzFin luôn đem lại những bài viết thú vị và nhiều bài học bổ ích về đầu tư.
Tham gia ngay Group Đầu tư giá trị của AzFin Việt Nam để có thể nhận các bản tin đầu tư chất lượng.
Liên hệ với AzFin theo các thông tin dưới đây:
- Hotline: 096 249 86 39
- Fanpage AzFin Việt Nam: https://www.facebook.com/AzFinVietNam
- Youtube: https://www.youtube.com/c/azfinvietnam
- Zalo Official AzFin Việt Nam: https://zalo.me/1723747511285646453
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@chungkhoanazfin
- Cộng đồng Tích sản Cổ phiếu: https://tichsancophieu.vn/
- Tham khảo các khóa học của AzFin: https://academy.azfin.vn/