Cổ phiếu ngành bảo hiểm - động lực thu nhập tài chính

Ngày đăng 9/6/2021

Ngành bảo hiểm là ngành thường có số dư tiền trong bản cân đối khá lớn. Đa phần lượng tiền này sẽ được mang đi gửi tiết kiệm, một phần mua trái phiếu, và một phần rất nhỏ đầu tư chứng khoán. Với kỳ vọng lãi suất có thể tăng trong giai đoạn tới, AzFin Việt Nam tin rằng cổ phiếu ngành bảo hiểm này sẽ được hưởng lợi động lực tăng giá. Nhất là khi nhóm cổ phiếu này đang có độ trễ với thị trường.

Ngành bảo hiểm có nhiều cơ hội từ tín hiệu vĩ mô

Bức tranh ngành bảo hiểm đầy triển vọng

Tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm trong dân khá thấp

Thị trường bảo hiểm Việt Nam còn nhiều dư địa phát triển với tỷ lệ thâm nhập (doanh thu phí bảo hiểm/GDP) và phí bảo hiểm bình quân (chi tiêu cho bảo hiểm bình quân đầu người) ở mức thấp. Tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm ở Việt Nam năm 2019 là 2.7%, thấp hơn 60 điểm cơ bản (đcb) so với tỷ lệ thâm nhập trung bình tại các thị trường mới nổi và cách xa mức 9.6% tại các thị trường phát triển. Mức chi tiêu cho bảo hiểm bình quân trên đầu người trong năm 2019 là ~72 USD tại Việt Nam, so với 175 USD tại các thị trường mới nổi và 4,664 USD tại các thị trường phát triển.

Việt NamCác nước mới nổiCác nước phát triển
Tỷ lệ thâm nhập 2019 (%)2,7%3,3%9,6%
Phí BH BQ đầu người 2019 (USD)721754664

Nguồn: Tập đoàn tái bảo hiểm Swiss Re

Ngoài ra, nếu so sánh doanh thu phí bảo hiểm trên GDP cũng cho thấy quy mô vẫn còn nhỏ so với tiềm năng. Tỷ lệ doanh thu phí bảo hiểm trên GDP hiện nay mới chỉ đạt mức 3,07%, thấp hơn so với mức trung bình của khối ASEAN (3,35%), châu Á (5,37%) và mức trung bình thế giới (6,3%). Đặc biệt, một số lĩnh vực như: bảo hiểm thiên tai, bảo hiểm tài sản công, bảo hiểm xuất nhập khẩu, bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe… tiềm năng của thị trường vẫn chưa được khai thác hết.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính dự kiến sẽ nâng tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm nhân thọ từ mức ~8.5% năm 2019 lên 15% vào năm 2025. Đây đích thực là một sân chơi tiềm năng cho các doanh nghiệp trong ngành.

Quy mô dân số lớn, tập trung là mảnh đât màu mỡ cho nhiều ngành, trong đó có bảo hiểm

Quy mô dân số lớn (~97 triệu người) và đang tăng trưởng là những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển ngành của bảo hiểm Việt Nam. Cụ thể, Việt Nam có mức độ tăng trưởng kinh tế ổn định với tốc độ trung bình là 7.3% trong giai đoạn 2001-2010 và 6.31% trong giai đoạn 2010-2019. Trong năm 2020, bất chấp sự bùng phát của đại dịch COVID-19, Việt Nam là một trong số ít các quốc gia đạt mức tăng trưởng GDP dương (+2.12% trong 9T20) và được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng vượt trội các năm tiếp theo.

Giai đoạn 2021 - 2025 và 2021 - 2030, Chính phủ đã đặt mục tiêu nâng GDP bình quân đầu người từ mức 2,750 USD năm 2020 lên mức 4,700 - 5,000 USD vào năm 2025 và 7,500 USD vào năm 2030.

GDP tăng trưởng hỗ trợ cho ngành bảo hiểm

Dân số Việt Nam đang trong thời kỳ cơ cấu vàng với quy mô ngày càng tăng. Quá trình đô thị hóa tiếp tục mở rộng, tỷ lệ dân số thành thị được dự báo tăng trưởng từ mức ~37% ở hiện tại lên mức ~45%. Theo ước tính của Worldbank, tỷ lệ dân số thuộc tầng lớp trung lưu tại Việt Nam sẽ tăng từ 13% lên 26% vào năm 2026. Bên cạnh đó, ngành bảo hiểm cũng được hỗ trợ bởi việc tái cấu trúc hệ thống khám chữa bệnh, chế độ bảo hiểm xã hội và khả năng gia tăng tỉ lệ tiếp cận khách hàng thông qua hệ thống ngân hàng (bancassurance).

Theo trải nghiệm của mình, AzFin Việt Nam cho rằng khi độ tuổi trung bình dân số lên 38 tuổi là lúc hầu hết các ngành kinh tế mới bão hòa. Và dự kiến Việt Nam sẽ đạt 37,5 tuổi trung bình vào năm 2035. Chúng ta có thể tiếp tục tận hưởng quá trình phát triển dài của nhiều ngành nói chung và ngành bảo hiểm nói riêng.

Thực tế: Doanh thu phí ngành bảo hiểm vẫn tăng trưởng đều đều

Tổng doanh thu phí bảo hiểm thị trường Việt Nam tăng trưởng ấn tượng 21-26% mỗi năm trong giai đoạn 2015-2019. Doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ tăng 24-35%/năm, doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ tăng 12-16%/năm. Tổng tài sản các doanh nghiệp bảo hiểm tăng trưởng với tỷ lệ CAGR 22% trong giai đoạn 2014-2019, đạt 463 nghìn tỷ đồng vào năm 2019. Danh mục đầu tư toàn ngành tăng trưởng với tỷ lệ CAGR 5 năm là 9.3%, đạt 378 nghìn tỷ đồng thời điểm cuối năm 2019. Trong đó, đầu tư vào TPCP và tiền gửi chiếm lần lượt 44% và 40%, tương ứng 378 nghìn tỷ đồng và 151 nghìn tỷ đồng.

Trong 2020, mặc dù đại dịch COVID-19 đã khiến hầu hết các ngành bị gặp khó khăn, nhưng múc tăng trưởng vẫn rất ấn tượng. Tổng doanh thu phí bảo hiểm năm 2020 ước đạt 184.662 tỷ đồng (tăng 15% so với 2019). Trong đó, doanh thu phí bảo hiểm lĩnh vực phi nhân thọ ước đạt 57.102 tỷ đồng (tăng 8% so với 2029), lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ ước đạt 127.560 tỷ đồng (tăng 19,6%).

Động lực tăng giá cổ phiếu bảo hiểm đến từ xu hướng lật ngược xu thế lãi suất

TPCP và tiền gửi chiếm trên 80% tỉ trọng danh mục đầu tư của các doanh nghiệp bảo hiểm, do vậy, việc lãi suất giảm về mức thấp lịch sử trong thời gian gần đây đã gây ảnh hưởng đáng kể lên doanh thu tài chính của các doanh nghiệp.

Trong thời gian tới, như đã phân tích về việc siêu chu kỳ hàng hóa có thể khiến mức lạm phát thực tế (không tính đến báo cáo theo số liệu thống kê) có thể tăng trở lại. Đề theo dõi lạm phát thực, cách tốt nhất mà AzFin cho rằng là lãi suất. Khi lãi suất tăng, AzFin tin rằng sẽ có lợi cho các doanh nghiệp Phi nhân thọ nhiều hơn, do tài sản nắm giữ của họ chủ yếu là tiền gửi. Nhưng ngược lại, những doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ sẽ không được hưởng lợi nhiều do tài sản của họ là trái phiếu chính phú.

Cũng cần lưu ý rằng, trái phiếu chính phủ thường sẽ có biến động ngược chiều với lãi suất, Khi lãi suất thị trường tăng trở lại thì trái phiếu chính phủ sẽ giảm giá. Và như vậy, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp này không được hưởng lợi quá nhiều.

Thị trưởng bảo hiểm phi nhân thọ phân mảnh là cơ hội cho tất cả.

cổ phiếu MIG xứng đáng được nằm trong danh mục dài hạn

Thị trường bảo hiểm phi nhân thọ khá phân mảnh với sự tham gia của 31 công ty. Phần lớn trong số đó là các công ty trong nước như Bảo Việt, PVI, PTI, BMI, Pjico, MIC, … Top 10 công ty lớn nhất chiếm khoảng 72% doanh thu phí toàn thị trường và 21 công ty chia sẻ 28% phần còn lại.

Cổ phiếu MIG: văn hóa năng động cùng ngân hàng mẹ MBB

Doanh thu phí bảo hiểm của MIG tăng 1,5 lần trong giai đoạn 2017 đến 2020; mức tăng trưởng kép 14% CAGR; Trong cùng kỳ đó thì LNST cũng tăng trưởng 4,4 lần, với CAGR đạt 63%. Nguyên nhân lợi nhuận tăng nhanh hơn chủ yếu do năm 2017 việc quản lý bồi thường chưa được tốt khiến MIG bị thua lỗ. Nếu loại trừ 2017 ra, MIG cũng là doanh nghiệp hiếm hoi có lãi ngay từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Do đó, chỉ cần doanh thu phí tăng trưởng thì toàn bộ lợi nhuận sẽ đến từ doanh thu tài chính.

Năm 2020 đánh dấu bước nhảy vọt của MIG với doanh thu tăng trưởng 33%, LNST tâng 37%. Kết quả này đạt được, theo Ban lãnh đạo cho biết, là nhờ đẩy mạnh thêm các kênh bancassurance thông qua phân phối sản phẩm, hợp tác với các đối tác, các đại lý, các ngân hàng như MB, Vietcombank, MSB, ACB, TCB…

Năm 2020, kênh bancassurance tăng trưởng 50% so với doanh thu kênh bancassurance năm 2019. Và trong năm 2021, Công ty dự kiến mức tăng trưởng doanh thu của kênh bancassurance đạt 45% so với năm 2020. Năm 2020 là năm MIG mới bắt đầu triển khai số hóa một số sản phẩm và đã đạt được kết quả rất tốt. Năm 2021, với việc tập trung đầu tư vào kênh số hóa.

AzFin Việt Nam cho rằng cổ phiếu MIG có nhiều cơ hội tăng giá nhờ (1) sự phục hồi trong lãi suất, (2) Sự hỗ trợ của ngân hàng mẹ MBB và sự năng động trở lại của ngân hàng này, (3) Cơ hội ngành bảo hiểm Việt Nam còn rất lớn.

Một doanh nghiệp ngành bảo hiểm nữa cũng khá đáng chú ý là cổ phiếu ABI của CTCP Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam. AzFin Việt Nam sẽ quay lại cổ phiếu ABI này trong bản tin tới.

Xem thêm: Lạm phát và Cơ hội đầu tư bảo hiểm?

Tag: lạm phát, lãi suất tăng, cổ phiếu ngành bảo hiểm, AzFin Việt Nam